Mô phỏng máy ảnh: khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO

Khẩu độ (aperture) là độ mở của ống kính, ghi bằng số f như f/2.8 hay f/8. Số f càng nhỏ thì lỗ khẩu mở càng lớn: nhiều ánh sáng hơn và vùng nét mỏng hơn, nền mờ hơn. Mỗi nấc f/1.4, f/2, f/2.8, f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/16 cách nhau một stop, tức gấp đôi hoặc giảm một nửa lượng sáng.

Tốc độ màn trập (shutter speed) là thời gian cảm biến nhận sáng cho một tấm ảnh, ví dụ 1/125s. Tốc độ nhanh như 1/1000s bắt đứng chuyển động; tốc độ chậm như 1/8s cho nhiều sáng hơn nhưng vật đang chuyển động sẽ nhoè, và cầm tay dễ bị rung máy.

ISO là mức khuếch đại tín hiệu của cảm biến. ISO không tạo thêm ánh sáng: tăng ISO làm ảnh sáng lên nhưng nhiễu hạt (noise) cũng lộ rõ hơn, nhất là ở vùng tối. Vì vậy thường giữ ISO thấp nhất mà vẫn đủ tốc độ và khẩu độ mình cần.

Là ba thông số cùng quyết định độ sáng của ảnh: khẩu độ, tốc độ màn trập và ISO. Đổi một thông số một stop thì bù lại bằng một stop của thông số khác để ảnh sáng như cũ, ví dụ f/2.8 · 1/500s · ISO 100 sáng bằng f/4 · 1/250s · ISO 100. Mỗi thông số có một tác dụng riêng: độ mờ nền, độ nhoè chuyển động, độ nhiễu.

Tiêu cự (focal length), tính bằng mm, quyết định góc nhìn của ống kính: 24mm là góc rộng, 50mm gần với mắt nhìn, 135mm là tele. Đứng yên một chỗ và đổi tiêu cự chỉ làm khung hình rộng hay hẹp lại, phối cảnh không đổi. Hậu cảnh trông to và gần hơn là do bạn lùi ra xa để giữ chủ thể to như cũ.

Độ sâu trường ảnh (depth of field) là khoảng trước và sau điểm lấy nét mà ảnh vẫn trông nét. Muốn xoá phông, tức nền mờ: mở khẩu lớn (số f nhỏ), dùng tiêu cự dài hơn, đứng gần chủ thể hơn và để nền ở xa chủ thể. Cách chụp xóa phông này đúng với mọi máy, kể cả điện thoại có ống kính tele.

Khi cầm máy bằng tay, tốc độ màn trập nên nhanh ít nhất bằng 1/tiêu cự (ví dụ 50mm thì từ 1/60s) để ảnh không nhoè vì rung tay. Đây là mốc kinh nghiệm cho máy full-frame không chống rung; chống rung và tay vững cho phép chậm hơn.

Không. Cảnh trong khung là ảnh minh hoạ do ColorME tạo bằng AI, không phải ảnh chụp; phần mờ, nhiễu, nhoè và sáng tối được tính lại theo thông số bạn chọn. Đây là mô phỏng để tập suy nghĩ theo stop. Độ sáng, vùng nét và độ nhoè được tính theo công thức quang học cho máy full-frame; độ nhiễu và độ rung tay là mô hình gần đúng, mỗi máy thật sẽ khác nhau.