Vẽ tranh gia đình đơn giản: 8 ý tưởng từ tác phẩm thật

Cách vẽ tranh gia đình đơn giản: chọn một việc cả nhà cùng làm (bữa cơm, nấu ăn, ông bà và cháu, ngày lễ), đặt 3 đến 5 người quanh một vật ở giữa, vẽ mặt đơn giản và phối màu ấm. Phân tích 8 tranh thật có ghi nguồn.

Trả lời nhanh: Muốn vẽ tranh gia đình đơn giản, bạn chọn một hoạt động cả nhà cùng làm (ăn cơm, nấu ăn, đọc sách, đi chơi), vẽ 3 đến 5 người quây quanh một vật ở giữa như mâm cơm, chiếc bàn hay tấm chiếu, cho người phía trước to và thấp, người phía sau nhỏ và cao hơn trên giấy, rồi tô mỗi người một màu áo khác nhau trên một nền ấm. Bảng dưới đây xếp các ý tưởng từ dễ đến khó để bạn chọn ngay.

Bài này viết cho người lớn: bạn muốn tự vẽ một bức tranh về gia đình mình để treo nhà hay làm quà, hoặc đang ngồi cạnh con để giúp con làm bài vẽ tranh đề tài gia đình ở lớp. Mình sẽ không đưa hình vẽ mẫu tự làm. Thay vào đó, tám bức tranh trong bài là tác phẩm thật của các họa sĩ minh họa và một kênh dạy vẽ trên YouTube, mình tìm thấy qua Pinterest. Tên tác giả và đường dẫn ghi ngay dưới mỗi hình, bản quyền thuộc về tác giả. Mình không vẽ lại và không chỉnh sửa các tranh này, chỉ đổi kích thước để trang tải nhanh. Phần chữ dưới mỗi tranh là mình phân tích: tranh đặt người thế nào, to nhỏ ra sao, dùng màu gì, và bạn học được gì từ đó khi tự vẽ.

Trước khi vẽ: chọn một khoảnh khắc, không chọn cả gia đình

Nhìn qua cả tám tranh, mình thấy điểm chung rất rõ: không tranh nào chỉ xếp các thành viên đứng thành hàng như ảnh thẻ. Tác giả nào cũng chọn một việc cả nhà đang cùng làm, và việc đó cho mọi người một lý do để quay vào nhau. Vì vậy trước khi cầm bút, bạn hãy trả lời ba câu hỏi:

• Cả nhà đang làm gì? Ăn cơm, nấu ăn, gói bánh, đọc sách, trang trí cây thông, đi chơi công viên. Một việc thôi.
• Vật gì nằm ở giữa? Mâm cơm, chiếc bàn, nồi bánh, tấm chiếu. Vật này là chỗ mắt người xem dừng lại, và mọi người trong tranh đều hướng về nó.
• Có mấy người? Người mới vẽ nên bắt đầu với 2 hoặc 3 người. Từ 4 người trở lên, bạn cần nghĩ tới chuyện ai đứng trước, ai ngồi sau.

Dụng cụ cho cả bài rất gọn: bút chì, tẩy, một bút dạ đen để đi nét, và một bộ bút chì màu, màu sáp hoặc bút marker.

Tranh bữa cơm gia đình: đề tài quen thuộc nhất

Bữa cơm là đề tài gia đình phổ biến nhất, vì nó có sẵn vật ở giữa (bàn ăn) và một lý do để mọi người ngồi quây quần. Ba tranh dưới đây của kênh KT love drawing, vẽ trên giấy trắng bằng bút chì màu, cho bạn ba cách đặt người khác nhau.

Năm người quanh một bàn tròn: người phía sau đặt cao hơn trên giấy, người phía trước to hơn và chiếm hai góc dưới.

Bữa cơm này có năm người quanh một chiếc bàn tròn: ông ngồi và bà đứng bên phải, bố và con gái ở phía sau, mẹ ngồi ở góc trái, quay lưng một nửa về phía người xem. Trên bàn là nồi canh ở giữa, đĩa cá, đĩa rau, bát và cốc nước hồng. Nền là căn bếp với cửa sổ xanh lá.

Điều đáng học là cách tác giả chia người theo vòng tròn: người ở phía sau bàn được vẽ cao hơn trên giấy và nhỏ hơn một chút, người ở phía trước (mẹ, ông) to hơn và chiếm hai góc dưới. Không ai che mất ai vì mỗi người có một khoảng riêng quanh bàn. Mặt bàn được vẽ thành một hình bầu dục dẹt chứ không phải hình tròn, nhờ vậy người xem cảm thấy mình đang nhìn từ trên xuống.

Bố cục hàng ngang: bàn ăn là một dải ở nửa dưới, năm người ngồi phía sau, vai chồng lên nhau và nghiêng đầu về nhau.

Bức "bữa cơm sum họp ấm áp bên ông bà" đặt năm người ngồi gần như thành một hàng phía sau bàn: ông bà bên trái, người cháu choàng tay ôm bà, bố mẹ bên phải, bố vỗ tay, mẹ mỉm cười. Dây đèn, đèn lồng đỏ và cây cảnh treo đồ trang trí đỏ phía sau cho biết đây là một dịp vui. Khăn bàn hồng phủ kín nửa dưới tranh.

Bố cục hàng ngang này dễ vẽ hơn bạn nghĩ: vẽ mặt bàn là một dải ngang ở nửa dưới, rồi đặt các nhân vật từ trái sang phải phía sau nó, chỉ cần vẽ từ ngực trở lên. Mấu chốt là cho các nhân vật chồng lên nhau một chút (vai người này che một phần vai người kia) và nghiêng đầu về phía nhau. Nếu đứng tách rời, tranh sẽ giống ảnh chụp tập thể hơn là bữa cơm sum họp.

Hai người, một hành động, một cử chỉ nối hai người: tay mẹ đưa miếng cơm cuộn về phía con.

Tranh mẹ nấu ăn cùng con chỉ có hai người trong bếp: mẹ đeo tạp dề đang đút cho con gái một miếng cơm cuộn rong biển, trên bàn là thau cơm trắng, đĩa cơm cuộn và mấy lá rong biển. Một chú mèo đen đứng phía sau, đồng hồ treo tường và cửa sổ rèm hoa ở hậu cảnh.

Hai người, một hành động, một cử chỉ nối hai người với nhau (tay mẹ đưa thức ăn về phía con): đó là công thức đơn giản nhất cho một tranh gia đình có cảm xúc. Mẹ được vẽ cao, con thấp hơn ngang vai mẹ, nên chỉ nhìn chiều cao là người xem hiểu ngay ai là mẹ, ai là con.

Tranh ông bà và cháu

Nếu bạn muốn một bức tranh có không khí khác hẳn tranh bài tập trên lớp, hai bức minh họa số dưới đây là ví dụ rất đẹp về cách kể chuyện chỉ với hai nhân vật.

Hai nhân vật nhỏ, phần lớn khung hình dành cho sân, hiên và cây cối. Mảng hồng và tím giúp mắt tìm thấy hai bà cháu.

Bức "Bà và cháu" của phamhoan đặt hai bà cháu ngồi trên tấm chiếu trước hiên nhà: bà đội khăn tím, cầm chiếc cối nhỏ, cháu mặc bộ đồ hồng vuốt ve chú mèo trắng. Xung quanh là những thứ của một sân nhà quê: các nong phơi trên sân, đống rơm và cây chuối phía sau, dây trầu leo cột bên phải, chum nước có gáo ở góc dưới.

Bài học ở đây là bối cảnh kể chuyện thay cho lời. Hai nhân vật nhỏ, đặt hơi lệch về giữa tranh, còn phần lớn khung hình dành cho sân, hiên và cây cối. Bảng màu dịu: xanh rêu, be, nâu đất, thêm một mảng hồng ở áo cháu và tím ở khăn bà để mắt người xem tìm thấy hai bà cháu ngay.

Khuôn mặt rất đơn giản: đầu tròn, mắt là nét cong, má hồng là một vệt màu. Nền cam ấm, bàn đỏ và ấm xanh làm điểm nhấn.

Bức của họa sĩ minh họa Jenny Meilihove (tên ghim là "Grandpa's sweet Cake") vẽ hai nhân vật tóc bạc trong một căn bếp màu cam: một người cán bột trên chiếc bàn đỏ, người kia đứng ở mép phải ngửi một cành lá. Trên tường là kệ nồi chấm bi, ấm xanh, mấy con dao treo. Hai chú mèo nhỏ đi lại dưới sàn.

Tranh này cho thấy khuôn mặt có thể đơn giản tới mức nào mà vẫn dễ thương: đầu gần như tròn, hai mắt là hai nét cong khép lại, miệng là một nét cười, má hồng là một vệt màu. Mái tóc bạc chỉ là vài cụm tròn trắng hai bên đầu. Cả tranh gần như chỉ dùng một màu cam ấm cho tường và sàn, nên chiếc bàn đỏ và chiếc ấm xanh trở thành điểm nhấn.

Cả nhà cùng nấu ăn

Ba thế hệ ở ba độ cao khác nhau, nối bằng một đường chéo từ người bà qua mặt bàn lên người mẹ.

Bức "A tavola" của Lenny Wen là bức đông người và nhiều chi tiết nhất trong bài: người bà cán bột trên chiếc bàn phủ khăn caro, người mẹ bưng thau thức ăn từ bếp ra, một bé trai nhón người nhìn những viên bánh trên bàn, và một bé khác trốn dưới gầm bàn, tay cầm bánh. Căn bếp chật kín nồi niêu, ấm nước, chai lọ. Theo mô tả trên ghim, tác giả lấy cảm hứng từ câu chuyện tuổi thơ của đầu bếp người Ý Massimo Bottura, người kể rằng hồi nhỏ mình từng trốn dưới gầm bàn bếp (mô tả ghim viết "he used to hide under the kitchen", rồi bị cắt ngắn). Đứa bé dưới gầm bàn trong tranh chính là chi tiết đó.

Dù rất nhiều chi tiết, tranh vẫn đọc được vì có một đường chéo rõ: từ người bà ở góc dưới bên trái, qua mặt bàn, lên người mẹ ở trên. Các nhân vật đặt ở ba độ cao khác nhau: người mẹ đứng cao nhất, người bà ở giữa, đứa trẻ dưới gầm bàn thấp nhất. Nếu bạn muốn vẽ ba thế hệ trong một tranh, đây là cách đặt rất đáng học: mỗi người một tầng, không ai đứng ngang hàng với ai.

Một vật trung tâm là chiếc nồi trên bếp lửa, mọi nhân vật đều quay vào nó. Nhìn chéo từ trên xuống, nền hồng phẳng.

Bức minh họa của Suneo Pham (BOHO Team), trong bộ tranh Tết trên Behance, nhìn một góc hiên nhà theo góc chéo từ trên xuống: một chiếc nồi lớn trên bếp lửa ở giữa, một người lớn quàng khăn ngồi ghế đẩu sưởi tay, một em nhỏ áo vàng đứng cạnh, một em khác ngồi ôm má bên trái cạnh chú mèo tím. Nền là một mảng hồng phẳng, không có chi tiết.

Điểm đáng học là chọn đúng một vật trung tâm và để ngọn lửa làm nguồn sáng: mọi nhân vật đều quay vào nồi bánh, nên dù chỉ là những hình người rất nhỏ, tranh vẫn có cảm giác ấm áp và sum họp. Cách nhìn từ trên xuống cũng giúp bạn tránh phải vẽ chi tiết khuôn mặt, vì nhân vật nhỏ và nghiêng.

Tranh gia đình ngày lễ

Bố cục đối xứng: một vật cao ở giữa, hai nhóm người hai bên. Thay cây thông bằng cành đào hay bánh sinh nhật là có tranh ngày lễ khác.

Bức đón Giáng sinh của KT love drawing đặt cây thông ở chính giữa, bốn người đứng quanh: bố và con trai bên trái, mẹ và con gái bên phải, ai cũng đội mũ Noel hoặc cài sừng tuần lộc. Hộp quà xếp dưới gốc cây, dây đèn và đồ trang trí treo khắp tường xanh nhạt phía trên.

Đây là bố cục đối xứng: một vật cao ở giữa, hai nhóm người hai bên. Rất dễ dựng và hợp với mọi ngày lễ: thay cây thông bằng cành đào, mâm ngũ quả hay chiếc bánh sinh nhật là bạn có ngay tranh gia đình ngày Tết hay sinh nhật. Muốn vẽ kỹ hơn cây thông và các nhân vật Noel, bạn xem thêm bài cách vẽ cây thông Noel, ông già Noel, người tuyết.

Các bước vẽ một bức tranh gia đình 4 người

Gom lại những gì học được từ tám tranh, đây là trình tự mình gợi ý cho một bức tranh khổ A4 nằm ngang:

1. Kẻ đường mặt bàn hoặc mặt sàn. Vẽ một đường ngang nhẹ ở khoảng một phần ba dưới tờ giấy. Nếu có bàn, vẽ mặt bàn là một hình bầu dục dẹt hoặc một dải ngang.
2. Đặt các nhân vật bằng hình bầu dục. Mỗi người là một hình bầu dục cho đầu và một hình bầu dục dài hơn cho thân. Người lớn cao khoảng sáu đến bảy lần chiều cao đầu, trẻ nhỏ khoảng bốn đến năm lần. Người ở phía sau đặt cao hơn trên giấy và nhỏ hơn.
3. Cho các nhân vật chồng lên nhau. Vai người này che một phần vai người kia, đầu nghiêng về nhau, tay đặt lên vai hay đưa đồ cho nhau. Chồng lên nhau là cách nhanh nhất để tranh có cảm giác gần gũi.
4. Vẽ vật ở giữa. Mâm cơm, nồi bánh, cây thông. Vẽ nó rõ hơn các vật khác trong phòng.
5. Thêm hậu cảnh vừa đủ. Một khung cửa sổ, một bức tranh treo tường, một chậu cây. Hai hay ba vật là đủ, đừng lấp kín tường.
6. Đi nét và tô màu. Đi nét bằng bút dạ, tẩy nét chì, tô nền trước, áo quần sau, khuôn mặt cuối cùng.

Vẽ khuôn mặt đơn giản mà vẫn phân biệt được từng người

Đây là phần nhiều người ngại nhất. Tin tốt là cả tám tranh trong bài đều dùng khuôn mặt rất đơn giản. Bạn chỉ cần nhớ mấy điều:

• Mắt là hai chấm hoặc hai nét cong. Nét cong úp xuống cho mắt cười híp, như tranh của Jenny Meilihove và phamhoan. Đặt mắt ở khoảng giữa chiều cao khuôn mặt, không phải ở phía trên.
• Miệng là một nét cong. Muốn nhân vật cười tươi, vẽ nét cong rộng hơn và tô một chút đỏ bên trong.
• Má hồng là một vệt màu. Một chấm hồng nhạt dưới mắt làm khuôn mặt ấm hẳn lên.
• Phân biệt người bằng tóc và áo, không bằng khuôn mặt. Ông bà tóc bạc hoặc búi tóc, có thể đeo kính; bố tóc ngắn; mẹ tóc dài hoặc buộc; con tóc mái hoặc buộc hai bên. Mỗi người một màu áo riêng.
• Quay mặt theo hành động. Người đang nói chuyện quay mặt về nhau, người đang nấu ăn cúi xuống. Như vậy bạn không cần vẽ mắt mũi chi tiết mà tranh vẫn kể được chuyện.

Nếu muốn luyện kỹ hơn về tỉ lệ khuôn mặt, bài cách vẽ chân dung theo tỉ lệ khuôn mặt đi từng bước dựng hình. Còn nếu bạn thích kiểu nhân vật tròn trịa, đáng yêu, bài hình vẽ cute dễ vẽ có nhiều gợi ý.

Bảng màu gợi ý cho tranh gia đình

Dụng cụ và các lỗi hay gặp

• Bút chì màu: dễ kiểm soát, hợp với tranh nhiều người như các bức của KT love drawing.
• Bút marker: màu tươi và phẳng; nhớ để mực khô rồi mới tô màu cạnh bên.
• Màu sáp: hợp với tranh ít chi tiết, ít người.
• Màu nước, gouache: hợp cho nền rộng như mảng cam trong tranh của Jenny Meilihove.

Các lỗi mình hay gặp khi người mới vẽ tranh gia đình:

• Mọi người đứng thành hàng, nhìn thẳng. Tranh giống ảnh thẻ. Hãy cho cả nhà cùng làm một việc và quay vào nhau.
• Ai cũng cao bằng nhau. Người lớn, trẻ nhỏ và người ở xa cần khác chiều cao rõ ràng.
• Nhân vật quá nhỏ giữa tờ giấy lớn. Trừ khi bạn cố ý kể chuyện bằng bối cảnh như tranh của phamhoan, hãy cho nhóm người chiếm ít nhất một nửa tờ giấy.
• Hậu cảnh quá nhiều đồ. Ba vật trên tường là đủ; còn lại để nền phẳng.

Muốn vẽ minh họa bài bản hơn

Bốn tranh của KT love drawing là vẽ tay trên giấy, còn tranh của phamhoan, Jenny Meilihove, Lenny Wen và Suneo Pham là minh họa số. Nếu bạn muốn chuyển sang vẽ minh họa số, dựng nhân vật, phối màu và hoàn thiện tranh có ánh sáng như vậy, khoá Digital Painting của ColorME đi từ nền tảng hình khối đến tô màu số. Bạn cũng có thể xem các khoá học online trong ColorME E-learning. Với các đề tài vẽ tranh khác ở trường, bài vẽ tranh chú bộ đội đơn giản dùng cùng cách học từ tranh thật.

Nguồn tranh

Tám tranh trong bài được tìm qua Pinterest; dưới đây là nguồn gốc mỗi ghim dẫn tới:

• KT love drawing: Vẽ bữa cơm sum họp gia đình, Bữa cơm sum họp ấm áp bên ông bà, Mẹ của em, Đón Giáng sinh ấm áp cùng gia đình.
• phamhoan: Bà và cháu (ghim trong bảng "minh họa" của tác giả).
• Jenny Meilihove: mytinydream.com.
• Lenny Wen: A tavola trên Behance.
• Suneo Pham (BOHO Team): Vietnamese Tet trên Behance.

Câu hỏi thường gặp

Vẽ tranh gia đình đơn giản nên vẽ cảnh gì?

Dễ nhất là cảnh hai người cùng làm một việc: mẹ nấu ăn cùng con, bà và cháu ngồi chơi trước hiên. Khi đã quen tay, bạn chuyển sang cảnh nhiều người như bữa cơm gia đình quanh bàn tròn, cả nhà nấu bánh hay trang trí cây thông Noel.

Vẽ tranh gia đình 4 người bố cục thế nào cho đẹp?

Đặt một vật ở giữa (bàn ăn, cây thông, nồi bánh) và chia bốn người quanh nó. Người phía sau đặt cao hơn trên giấy và nhỏ hơn, người phía trước to hơn. Cho các nhân vật chồng lên nhau một chút và quay mặt vào nhau thay vì đứng thành hàng.

Không biết vẽ mặt người thì làm sao?

Vẽ mắt là hai chấm hoặc hai nét cong, miệng là một nét cong, má hồng là một vệt màu. Phân biệt từng người bằng kiểu tóc, kính và màu áo. Bạn cũng có thể cho nhân vật nghiêng hoặc cúi xuống theo hành động để không cần vẽ mặt chi tiết.

Tranh gia đình nên tô màu gì?

Chọn một nền ấm (cam nhạt, vàng kem, hồng phấn), cho mỗi người một màu áo khác nhau và khác màu nền, dùng màu tươi nhất cho vật ở giữa tranh. Hậu cảnh tô nhạt hơn nhân vật để nhân vật nổi lên.

Nên dùng bút chì màu, màu sáp hay màu nước để vẽ tranh gia đình?

Bút chì màu hợp với tranh nhiều người, nhiều chi tiết. Bút marker cho màu tươi, phẳng. Màu sáp hợp với tranh ít chi tiết. Màu nước và gouache hợp để tô các mảng nền rộng.