Typography

Sắp chữ là gì?

typesettingsắp chữdàn chữxếp chữsắp chữ điện tử

Sắp chữ là công việc sắp xếp chữ thành dòng, đoạn và trang để in hoặc hiển thị, bao gồm chọn font, cỡ chữ, khoảng cách, ngắt dòng, căn lề và xử lý các trường hợp đặc biệt.

Hiểu kỹ hơn

Từ thời Gutenberg, thợ sắp chữ ghép từng con chữ chì bằng tay; cuối thế kỷ 19 có máy Linotype và Monotype, rồi sắp chữ quang học, và từ thập niên 1980 là sắp chữ trên máy tính (desktop publishing). Hiện nay, sắp chữ chủ yếu diễn ra trong InDesign, các công cụ như LaTeX cho tài liệu khoa học, và trình duyệt với CSS. Dù công cụ thay đổi, các quy tắc vẫn vậy: tránh dòng mồ côi, giữ độ xám đều, ngắt dòng hợp lý, dùng đúng dấu câu. Ở Việt Nam, nhiều người gọi công việc này là dàn trang hoặc trình bày.

Ảnh minh hoạ Sắp chữ (typesetting): ba ảnh ghép thể hiện lịch sử sắp chữ: khay chữ chì, máy Linotype và màn hình InDesign với một trang tạp chí
Ba ảnh ghép thể hiện lịch sử sắp chữ: khay chữ chì, máy Linotype và màn hình InDesign với một trang tạp chí

Học viên ColorME làm Sắp chữ

xếp chữxếp chữbài tập xếp chữbài tập xếp chữbài tập xếp chữ trên lớpbài tập xếp chữ trên lớpbài tập xếp chữbài tập xếp chữBuổi 3 - Typo - Bài tập sắp xếp chữ theo mẫuBuổi 3 - Typo - Bài tập sắp xếp chữ theo mẫu

Thuật ngữ liên quan

01Typography (nghệ thuật trình bày chữ)

Typography là nghệ thuật và kỹ thuật chọn font, cỡ chữ, độ đậm, khoảng cách dòng, khoảng cách chữ và cách sắp xếp chữ để nội dung dễ đọc, rõ thứ bậc và…

02Justification (căn lề đoạn văn)

Justification trong InDesign là cách căn lề đoạn văn (trái, phải, giữa hoặc căn đều hai bên), đồng thời là bộ thiết lập kiểm soát khoảng cách từ, khoảng…

03Widow

Dòng văn bản đơn lẻ ở cuối một đoạn văn.

04Orphan (dòng mồ côi)

Orphan là dòng đầu tiên của một đoạn văn bị tách lẻ ở cuối cột hoặc cuối trang trong khi phần còn lại chuyển sang cột hay trang sau; quy ước gọi tên khác…

05Độ xám trang chữ (typographic color)

Typographic color là độ đậm nhạt tổng thể mà một khối chữ tạo ra khi nhìn từ xa, giống một mảng xám, quyết định bởi font, độ đậm, cỡ chữ, leading…