Cách vẽ nhân vật anime nữ: khuôn mặt, tóc, trang phục

Cách vẽ anime nữ đẹp và đơn giản: tỉ lệ khuôn mặt, cằm và hàm nữ, mặt nghiêng, kiểu tóc mái, tóc buộc, tóc dài và độ bóng, vẽ người anime nữ khoảng 6,5 đầu, dáng đứng, trang phục thường ngày, công sở, fantasy, tô màu da và tóc, kèm 13 tranh thật có ghi nguồn.

Trả lời nhanh: Cách vẽ anime nữ đơn giản nhất là đi theo thứ tự cố định: dựng đầu bằng một hình tròn cộng phần cằm nhọn, chia mặt bằng vài đường ngang (mắt nằm ngay dưới đường giữa đầu, mũi và miệng chia đều nửa dưới), vẽ tóc theo ba mảng trước, hai bên và sau, rồi mới dựng thân khoảng 6,5 đầu, mặc trang phục và tô màu. Nhân vật nữ khác nhân vật nam chủ yếu ở cằm thon, cổ mảnh, vai hẹp và đường cong eo hông; muốn nhân vật trông trưởng thành thì kéo khuôn mặt dài hơn và thu mắt nhỏ lại. Bảng dưới đây giúp bạn nhảy thẳng tới phần cần luyện.

Một bảng gói gọn cả bài: cùng một khuôn mặt nữ vẽ song song ở góc chính diện (trái mỗi ô) và góc nghiêng (phải mỗi ô). Hãy nhìn các vạch đỏ, xanh: mắt nằm ở vạch 1/2, mũi và tai cùng một vạch, miệng chia đôi khoảng còn lại.

Tranh minh hoạ trong bài là tác phẩm thật của các hoạ sĩ, tìm qua Pinterest; tên tác giả và nguồn gốc ghi ngay dưới mỗi bức, bản quyền thuộc về tác giả. Các bước vẽ nằm ở phần chữ, bạn đọc bước rồi nhìn tranh để thấy kết quả. Nếu bạn mới cầm bút, hãy đọc trước bài cách vẽ anime cho người mới bắt đầu; còn nếu đã vẽ nhân vật nam, bài cách vẽ nhân vật anime nam đi cùng cấu trúc với bài này để bạn so sánh từng điểm.

Tỉ lệ đầu và khuôn mặt anime nữ

Đầu anime nữ được dựng từ hai phần: một hình tròn cho hộp sọ và một phần hàm thu nhỏ dần về cằm. Hướng dẫn vẽ toàn thân nữ của AnimeOutline dặn rằng với nhân vật anime nên làm nửa dưới của đầu khá nhỏ và cho cằm khá nhọn. Đây là khác biệt lớn nhất so với mặt nam: hàm nam vuông và rộng ở góc, còn hàm nữ đi một đường cong mềm từ dưới tai xuống cằm, gần như không có góc gãy.

Sau khi có khung đầu, kẻ một đường dọc giữa mặt và các đường ngang. Theo bảng tỉ lệ của AnimeOutline:

• Mắt: nằm ngay dưới đường ngang chia đôi chiều cao đầu. Đây là đường quan trọng nhất; người mới hay đặt mắt quá cao, làm trán hẹp và mặt trông lạ.
• Mũi: ở khoảng giữa đỉnh mắt và đáy cằm. Mép dưới tai cũng nằm ngang vạch này.
• Miệng: nhỉnh lên trên điểm giữa của mũi và cằm, tức là khoảng 1/8 chiều cao đầu tính từ cằm.
• Khoảng cách hai mắt: vừa đủ đặt thêm một con mắt nữa vào giữa.

Bảng tỉ lệ khuôn mặt nữ chính diện. Nhìn cột mũi tên hồng bên trái: nửa trên của đầu là trán và hộp sọ, mắt bắt đầu ngay dưới vạch 1/2, đáy mũi trùng đáy tai, môi dưới ở vạch 1/8 cuối.

Làm nhân vật nữ trông trưởng thành

Một lỗi hay gặp khi tìm cách vẽ anime nữ đẹp là mọi nhân vật đều trông như cùng một độ tuổi rất trẻ. Hướng dẫn vẽ người phụ nữ của AnimeOutline (nhân vật khoảng cuối tuổi 20 đến cuối tuổi 30) đưa ra ba cách chỉnh rõ ràng:

• Đầu "cao" hơn: kéo khuôn mặt dài theo chiều dọc. Mặt tròn gợi tuổi nhỏ, mặt dài tự động làm nhân vật lớn tuổi hơn.
• Mắt nhỏ và hẹp hơn: mắt to và rộng làm nhân vật trẻ đi; với người lớn, vẽ mắt hẹp theo chiều dọc, tròng và con ngươi nhỏ hơn so với cả mắt.
• Vai rộng hơn so với đầu: vẫn hẹp hơn người thật vì đây là phong cách anime, nhưng rộng hơn khi vẽ nhân vật trẻ. Cổ thì giữ mảnh, chỉ cần hai đường cong nhẹ.

Môi cũng là chỗ tạo khác biệt: miệng anime thường chỉ là một nét (hay bị ngắt ở giữa), môi gần như không vẽ; nhân vật lớn tuổi hơn có thể được vẽ môi rõ hơn. Bài cách vẽ môi miệng anime nữ có đủ các kiểu miệng theo biểu cảm.

Vẽ khuôn mặt nữ ở nhiều góc

Ở góc chính diện, cách nhanh nhất là đi từng bước như bảng dưới: khung đầu, chia đôi để đặt mắt, chia tư để đặt mũi, thêm tai, chia tám để đặt miệng, rồi phủ tóc lên trên và xoá phần đầu bị tóc che. Để ý rằng tai được vẽ đủ ở bước khung dù cuối cùng tóc che gần hết: tai giúp bạn đặt đúng chỗ tóc mai rủ xuống.

Chín bước từ khung đầu đến tóc bob có bóng. Hãy xem ô thứ sáu: tóc được vẽ chồng lên khung đầu đã có tai, rồi ô thứ bảy mới xoá phần bị che. Đây là cách mặt anime "bán thực tế": miệng rộng hơn, mắt nhỏ hơn kiểu truyền thống.

Ở góc nghiêng, hướng dẫn của Naschi trong loạt LearnManga ghi ngay trên tranh ba điều cần nhớ: đầu nhìn nghiêng rộng hơn đầu nhìn thẳng; tai hơi cong và nằm giữa mũi và cằm; khi vẽ tóc buộc đuôi ngựa phải chú ý độ phồng của tóc và đặt đuôi tóc theo vòng tròn của đầu phía sau. Với mặt nữ nhìn nghiêng, sống mũi ngắn và hếch nhẹ, môi trên hơi nhô hơn môi dưới, cằm lùi vào trong một chút; đường từ cằm xuống cổ là một đường cong mềm, không gãy góc như mặt nam.

Hình đầu (bên trái, trên điện thoại là hình trên): bảng của Naschi dựng đầu nghiêng từ một hình elip có dấu cộng; vòng tròn ở ô thứ hai là "phần sau đầu" mà nhiều người quên, khiến đầu nghiêng bị dẹt. Hình sau: ký hoạ của Maina11 cho thấy cùng góc ấy khi vẽ nhanh bằng chì: chỉ vài nét cho sống mũi, môi và cằm, phần tóc được gom thành từng chùm lớn chạy ra sau.

Mắt là phần được tìm nhiều nhất khi học vẽ mặt anime nữ, nhưng nó đủ rộng để thành một bài riêng. Ở đây chỉ cần nhớ hai điều: mắt nữ thường có hàng mi trên dày và cong ra ngoài ở đuôi mắt, và khi xoay mặt sang 3/4 thì con mắt xa bị thu hẹp lại. Các kiểu mắt, cách tô tròng và đốm sáng nằm trong bài cách vẽ mắt anime nam, nữ.

Kiểu tóc anime nữ: tóc mái, tóc buộc, tóc dài và độ bóng

AnimeOutline mô tả tóc anime "thường được vẽ thành những chùm lớn", phần lớn dựa trên các kiểu tóc ngoài đời, và gợi ý chia tóc thành ba mảng: mảng trước (tóc mái), mảng hai bên và mảng sau, trên. Vẽ theo thứ tự ấy: mái trước vì nó quyết định gương mặt, hai bên sau, phần sau đầu cuối cùng. Ba nhóm kiểu tóc hay dùng cho nhân vật nữ:

• Tóc mái (bangs): các chùm mái xuất phát từ một điểm xoáy hoặc đường ngôi, không mọc thẳng từ chân tóc trên trán. Mái thưa để lộ lông mày cho cảm giác nhẹ, mái dày ngang mắt cho cảm giác bí ẩn.
• Tóc buộc (đuôi ngựa, buộc hai bên, búi): các chùm tóc chụm về chỗ buộc, nên nét tóc trên đầu là những đường cong hội tụ về một điểm. Với tóc buộc hai bên (twin tails), hai điểm buộc phải đối xứng qua đường giữa đầu, đuôi tóc rủ xuống theo trọng lực và hơi xoè ra ở ngọn.
• Tóc dài thả: chia thành vài chùm lớn trước, rồi mới tách chùm nhỏ. Tóc dài trông "bay" khi các chùm không song song nhau mà có chỗ chồng, chỗ tách, ngọn tóc nhọn hoặc để hở.

Bảng "Female Hair Styles V2" của Naschi là thư viện tham khảo nhanh khi chọn tóc cho nhân vật. Hãy để ý mỗi kiểu chỉ có vài chùm lớn: nét tóc luôn chạy từ đường ngôi hoặc điểm buộc ra ngoài, không vẽ từng sợi.

Khi đổ bóng, AnimeOutline ghi rằng tóc anime và manga thường được đổ bóng không chuyển sắc, ranh giới sáng tối rõ. Với ánh sáng "chung chung" (nhân vật được chiếu sáng từ nhiều phía) thì nguồn sáng mạnh nhất vẫn đến từ phía trên, nên bóng đổ dồn về phần dưới của tóc. Bóng chỉ cần đậm vừa đủ để tách khỏi màu nền: quá đậm thì trông giả, quá nhạt thì không thấy. Vệt sáng (highlight) nếu vẽ digital thì thêm vào sau cùng; nếu vẽ trên giấy thì có thể chừa giấy trắng hoặc dùng bút xoá, mực trắng.

Kết quả của cách đổ bóng ranh giới cứng. Nhìn dải vệt sáng: nó không thẳng mà cong theo vòng đầu, và bị cắt răng cưa theo từng chùm tóc; mảng tối nằm dưới mái và ở phần tóc phía sau.

Muốn đi sâu hơn về hướng tóc, cách chia mảng và đổ bóng tóc ở nhiều kiểu, xem bài cách vẽ tóc anime.

Tỉ lệ cơ thể: vẽ người anime nữ theo số đầu

Khi đã vững khuôn mặt, câu hỏi tiếp theo thường là cách vẽ người anime nữ toàn thân. Cách đo phổ biến là lấy chiều cao đầu làm đơn vị. Trong hướng dẫn vẽ toàn thân nữ của AnimeOutline, nhân vật cao khoảng 6,5 đầu, và tác giả nói rõ đây chỉ là gợi ý cho một nhân vật nữ anime phổ thông; tỉ lệ thay đổi theo phong cách của từng hoạ sĩ. Một vài mốc dễ nhớ từ hướng dẫn đó:

• Thân như đồng hồ cát: hẹp ở eo, rộng dần lên vai và xuống hông. Vai vẫn hẹp hơn hông một chút ở đa số nhân vật nữ.
• Chân dài xấp xỉ đầu cộng thân: đầu gối nằm khoảng giữa đáy thân và lòng bàn chân.
• Cánh tay chia đôi ở khuỷu: đoạn từ cuối đường cong vai tới khuỷu dài bằng đoạn từ khuỷu tới cổ tay.
• Bắt đầu từ cổ và vai: vẽ cổ, vai, rồi hai cạnh thân, chừa khe giữa vai và thân để gắn tay.

Một nhân vật toàn thân mặc đồ mùa đông của Paingu. Thử đo bằng chiều cao đầu: từ đỉnh mũ tới gót bốt chỉ khoảng năm đầu rưỡi, thấp hơn mốc 6,5 đầu, đúng như lưu ý rằng tỉ lệ đổi theo phong cách từng hoạ sĩ. Đầu gối vẫn nằm gần giữa hông và gót chân; áo khoác dày che gần hết dáng người nhưng vai vẫn hẹp, chân vẫn dài: tỉ lệ nằm bên dưới quần áo.

Đo theo số đầu cũng là cách đổi tuổi và phong cách: ít đầu hơn cho nhân vật trẻ hoặc dễ thương, nhiều đầu hơn cho phong cách thời trang. Kiểu 2 đến 3 đầu là chibi, có bài riêng tại cách vẽ chibi. Phần khung xương, tư thế và so sánh tỉ lệ nam nữ nằm trong bài cách vẽ dáng người anime.

Dáng đứng và tư thế cho nhân vật nữ

Một dáng đứng thẳng hai chân đều nhau trông như ma-nơ-canh. Ba cách làm dáng nữ có hồn hơn mà không cần giải phẫu phức tạp:

• Dồn trọng tâm vào một chân: hông bên chân trụ nâng lên, vai bên đó hạ xuống; hai đường vai và hông nghiêng ngược chiều nhau.
• Tay có việc để làm: đút túi, nắm quai túi, vén tóc, ôm cốc. Tay buông thõng là chỗ khiến dáng cứng nhất. Bài cách vẽ bàn tay anime có 8 dáng tay hay dùng.
• Đầu không thẳng trục với thân: nghiêng đầu, cúi nhẹ hoặc quay mặt sang 3/4 trong khi thân nhìn thẳng tạo cảm giác nhân vật đang nghĩ, đang nhìn thứ gì đó.

Dáng đứng thường ngày đơn giản: hai tay đút túi, đầu hơi cúi, mũ hoodie trùm lên tóc. Để ý cách áo rộng tạo nếp gấp ở khuỷu tay và chỗ túi, còn tóc dài thẳng rơi trước ngực là một mảng lớn chứ không phải từng sợi. Tác giả ghi rằng tranh được vẽ theo một ảnh của CHRISTYsoCUTE.

Trang phục: thường ngày, công sở và fantasy

Quy tắc chung khi vẽ quần áo cho nhân vật anime nữ: vẽ dáng người trước bằng nét nhạt, rồi phủ quần áo lên như một chiếc vỏ có độ dày. Vải ôm sát thì ít nếp và nếp chạy theo đường cơ thể; vải rộng thì đổ xuống từ điểm tựa (vai, ngực, eo) và gom nếp ở chỗ gập như khuỷu tay, đầu gối, thắt lưng. Ba nhóm trang phục hay gặp:

• Thường ngày: hoodie, áo len, áo khoác dạ, quần jeans, chân váy, bốt. Đây là nhóm nên luyện trước vì có tham khảo ảnh ở khắp nơi.
• Công sở: sơ mi, blazer, chân váy bút chì hoặc quần âu. Điểm khó là cổ áo và ve áo phải đối xứng qua đường giữa ngực, và blazer có vai cứng hơn áo len.
• Fantasy: áo choàng, giáp nhẹ, váy dài nhiều tầng. Hãy chọn một hai điểm nhấn (một chiếc áo choàng lớn, một hoạ tiết lặp lại) thay vì phủ chi tiết lên khắp người, để hình bóng nhân vật vẫn đọc được từ xa. Kiểu đồng phục thuỷ thủ, áo sơ mi nơ cổ cũng có thể dùng như một phong cách thời trang.

Hình đầu (bên trái, trên điện thoại là hình trên): bốn mẫu áo choàng ngắn của rika-dono, vẽ phủ lên một dáng người phác bằng màu xám; đây đúng là cách "vẽ người trước, quần áo sau". Nhìn mẫu số 4: vạt áo xoè thành hình chuông từ vai. Hình sau: bảng giày của Kibbitzer, mỗi kiểu được vẽ ở góc nghiêng hoặc 3/4; để ý nếp nhăn cổ bốt chỉ là vài nét cong ở chỗ cổ chân gập.

Tô màu da và tóc

Dù tô bằng chì màu hay digital, thứ tự gần như giống nhau: màu nền phẳng, bóng đổ lớn, bóng đậm ở chỗ khuất sâu, thêm sắc đỏ hồng cho má và vùng da mỏng, rồi ánh sáng sau cùng. Bảng tô da bằng chì màu của THEAIMANDPS đi đúng thứ tự ấy với bốn cây chì: màu da (peel) cho nền tô nhẹ tay, nâu cho bóng (ánh sáng giả định từ góc trên bên trái), nâu đậm vừa cho những chỗ cần tối hơn như dưới tóc mái, trong tai, dưới môi dưới và bóng cằm trên cổ, rồi đỏ mận (claret red) tô lại cùng chỗ để da có sắc ửng, má hồng thêm bằng chì đỏ hoặc hồng.

Bảng tô da bằng chì màu, đọc từ trên xuống. Hãy nhìn ảnh có khoanh đỏ: đó là bản đồ bóng đổ (dưới mái tóc, cạnh mũi, dưới cằm, trong tai). Mỗi cây chì sau chỉ tô lên vùng nhỏ hơn cây trước.

Với tóc vẽ digital, khoá hướng dẫn Palmie trên CLIP STUDIO TIPS (tranh của Shino Sera) tô tóc bóng theo năm bước: tô phẳng một màu nền sáng hơn màu cuối cùng (ví dụ xanh xám); trên một layer cắt theo vùng màu nền (clipping), chặn bóng thô gần khuôn mặt rồi tán và xoá cho ra hình; vẽ bóng theo hướng tóc rơi, thêm điểm tối ở chỗ các chùm tóc chồng nhau; trên layer mới vẽ vệt sáng hình vòng cung rồi xoá dọc theo từng chùm cho bóng loáng; cuối cùng phủ chuyển sắc xanh nhạt nhẹ ở phần tóc dưới và vẽ thêm vài sợi tóc mảnh.

Cách làm vệt sáng "bóng loáng": tô một dải sáng, rồi dùng tẩy xoá theo chiều mũi tên từ trên xuống và từ dưới lên. Ở hình giữa, các đường đỏ cho thấy hướng xoá đi theo từng chùm tóc, nên vệt sáng ở hình dưới bị cắt răng cưa tự nhiên.

Cách vẽ anime nữ đơn giản theo 7 bước

1. Khung đầu: một hình tròn, thêm phần hàm thon về cằm nhọn; kẻ đường giữa mặt (nghiêng theo hướng nhìn) và đường ngang chia đôi đầu.
2. Đặt nét mặt: mắt ngay dưới đường giữa, mũi ở khoảng giữa mắt và cằm, miệng ở khoảng 1/8 cuối; tai từ đỉnh mắt tới đáy mũi.
3. Cổ và vai: cổ mảnh hai nét cong, vai dốc xuống rồi cong; nhân vật càng lớn tuổi thì vai càng rộng so với đầu.
4. Tóc ba mảng: mái trước, hai bên, sau; vẽ từng chùm lớn trước, chùm nhỏ sau, xoá phần đầu bị che.
5. Dáng người: nếu vẽ toàn thân, chia khoảng 6,5 đầu, dồn trọng tâm vào một chân, cho tay một việc để làm.
6. Trang phục: phủ quần áo lên dáng người, thêm nếp gấp ở khuỷu, eo, gối; chọn một điểm nhấn cho bộ đồ.
7. Viền nét và tô màu: đồ lại nét sạch (nét ngoài đậm hơn nét trong), tô nền, bóng, má hồng, vệt sáng tóc sau cùng.

Lỗi thường gặp khi vẽ nhân vật anime nữ

• Mắt đặt quá cao: trán hẹp, mặt trông như bị ép. Kiểm tra lại đường chia đôi đầu.
• Cằm quá dài hoặc quá nhọn: nhọn là đặc trưng, nhưng nửa dưới của đầu vẫn phải nhỏ; kéo dài cằm làm mặt thành hình mũi giáo.
• Mọi nhân vật trông cùng một tuổi: đổi chiều dài mặt, cỡ mắt, độ rộng vai để phân biệt các nhân vật.
• Tóc dính sát đầu: tóc có độ dày, nên đường viền tóc phải nằm cao hơn đường hộp sọ một khoảng, nhất là ở đỉnh đầu.
• Vẽ từng sợi tóc: tóc trông rối và phẳng; hãy gom thành chùm.
• Quần áo vẽ như dán lên da: không có độ dày, không có nếp ở chỗ gập.
• Bóng tóc đậm quá: theo AnimeOutline, bóng chỉ cần đủ đậm để tách khỏi màu nền.

Luyện tiếp từ đâu

Mỗi ngày chọn một phần nhỏ: một hôm luyện mười khuôn mặt chính diện theo lưới tỉ lệ, hôm sau mười mặt nghiêng, rồi mười kiểu tóc từ bảng của Naschi. Khi đã quen, ghép lại thành một nhân vật hoàn chỉnh có trang phục và màu. Nếu bạn muốn học vẽ nhân vật trên máy có lộ trình, từ dựng hình, ánh sáng đến tô màu da và tóc, khoá Digital Painting của ColorME là bước tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp về cách vẽ anime nữ

Cách vẽ anime nữ đơn giản cho người mới bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ khuôn mặt chính diện: một hình tròn cộng phần hàm thon về cằm, kẻ đường giữa và đường chia đôi đầu, đặt mắt ngay dưới đường chia đôi, mũi ở khoảng giữa mắt và cằm, miệng ở khoảng 1/8 cuối. Khi vẽ quen mặt mới chuyển sang tóc, rồi dáng người.

Vẽ mặt anime nữ khác mặt nam thế nào?

Mặt nữ có hàm cong mềm, cằm nhọn và nhỏ, cổ mảnh, vai hẹp hơn; mắt thường có hàng mi trên dày và cong ở đuôi. Mặt nam có hàm vuông, góc hàm rõ, cổ và vai to hơn.

Làm sao để nhân vật anime nữ trông trưởng thành?

Kéo khuôn mặt dài hơn theo chiều dọc, vẽ mắt hẹp hơn với tròng và con ngươi nhỏ hơn, làm vai rộng hơn so với đầu, và có thể vẽ môi rõ hơn một chút. Mặt tròn và mắt to sẽ làm nhân vật trông trẻ đi.

Người anime nữ cao bao nhiêu đầu?

Một nhân vật nữ anime phổ thông thường cao khoảng 6,5 đầu, chân dài xấp xỉ đầu cộng thân và đầu gối nằm giữa đáy thân và bàn chân. Tỉ lệ này thay đổi theo phong cách: chibi chỉ 2 đến 3 đầu, phong cách thời trang thì cao hơn.

Vẽ tóc anime nữ thế nào cho đẹp?

Chia tóc thành ba mảng trước, hai bên và sau, vẽ theo từng chùm lớn thay vì từng sợi, cho các chùm chồng và tách nhau ở ngọn. Khi tô, đổ bóng ranh giới rõ ở phần dưới tóc và thêm dải vệt sáng cong theo vòng đầu.

Tô màu da anime nữ cần những màu nào?

Cần một màu da nền sáng, một màu nâu cho bóng đổ, một màu nâu đậm hơn cho chỗ khuất sâu như dưới tóc mái và dưới cằm, một màu đỏ hồng cho má và sắc ửng của da. Tô từ màu sáng tới màu đậm, mỗi màu sau phủ vùng nhỏ hơn màu trước.

Nguồn tham khảo

• AnimeOutline: How to Draw Anime Girl Body Step by Step, Anime Woman's Face Drawing Tutorial, How to Draw a Realistic Anime Face, How to Shade Anime Hair Step by Step.
• CLIP STUDIO TIPS: Painting hair with a glossy effect (Drawing Tutorials by Palmie #1).
• Các hướng dẫn trên DeviantArt của Naschi (LearnManga) và THEAIMANDPS, ghi nguồn dưới từng tranh.