Mascot là gì? Những mascot nổi tiếng và bài học từ việc thiết kế nhân vật thành công

Mascot là gì? Có lẽ bạn đã từng thấy những nhân vật dễ thương hoặc hài hước xuất hiện trong các chiến dịch quảng cáo, trên bao bì sản phẩm, hoặc thậm chí trong các sự kiện của các thương hiệu nổi tiếng. Đó chính là mascot - những biểu tượng đại diện cho các thương hiệu, giúp tạo dựng hình ảnh gần gũi và dễ nhận diện. Mascot không chỉ đơn thuần là những nhân vật vui nhộn mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối cảm xúc với khách hàng, xây dựng lòng trung thành và nâng cao giá trị thương hiệu. Vậy, mascot là gì và làm thế nào để thiết kế một mascot thành công? Cùng colorME khám phá qua bài viết này để hiểu rõ hơn về vai trò của mascot trong marketing, những mascot nổi tiếng nhất, và những bài học quan trọng từ việc thiết kế mascot hiệu quả.

Trả lời nhanh: mascot là gì?

Mascot (linh vật) là một nhân vật được tạo ra để đại diện cho một thương hiệu, tổ chức, đội thể thao hoặc sự kiện. Từ điển Oxford định nghĩa mascot là "a person, animal or thing" được tin là mang lại may mắn, hoặc đại diện cho một tổ chức hay sự kiện. Từ này đến từ "mascotte" trong tiếng Pháp, nghĩa là bùa may mắn (theo Wikipedia tiếng Anh). Trong tiếng Việt, "con mascot" còn chỉ bộ trang phục linh vật có người mặc ở sự kiện.

Nếu bạn làm logo cho nhóm bạn hoặc đội game, hãy tham khảo thêm ý tưởng logo team, logo nhóm cho đội game và CLB.

Mascot là linh vật: nhân vật có tên, tính cách, biểu cảm. Logo, nhân vật thương hiệu và avatar đặt cạnh để so sánh; Nhú và tiệm cây Lưng Đồi là thương hiệu mẫu. Hình do ColorME tự dựng.

Ranh giới không cứng: cùng một hình vẽ có thể vừa là mascot, vừa nằm trong logo, vừa làm avatar cho fanpage.

Mascot là gì?

Mascot là những nhân vật đại diện cho một thương hiệu, sản phẩm hoặc tổ chức (Nguồn: Jasminekerr) 

Mascot là gì? Mascot là một nhân vật đại diện cho một thương hiệu, sản phẩm, hoặc tổ chức. Những mascot này có thể là động vật, nhân vật hoạt hình, hay thậm chí là những biểu tượng kỳ quái được tạo ra để gây ấn tượng và thu hút sự chú ý. 

Mascot đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh thương hiệu, tạo sự gần gũi và thân thiện với khách hàng. Khi thiết kế một mascot, mục tiêu là tạo ra một nhân vật dễ nhận diện và có thể gắn kết mạnh mẽ với giá trị của thương hiệu.

Mascot không chỉ xuất hiện trong quảng cáo hay các chiến dịch truyền thông mà còn được sử dụng trong sự kiện, hoạt động ngoài trời và thậm chí là những sản phẩm mà thương hiệu cung cấp. Một mascot thành công có thể giúp một thương hiệu trở nên nổi bật và dễ dàng ghi nhớ trong lòng người tiêu dùng.

Các loại mascot thường gặp

Bốn loại mascot trong bảng, mỗi loại một nhân vật mẫu dựng từ hình cơ bản, không theo mascot có thật nào. Hình do ColorME tự dựng.

Những mascot nổi tiếng trên thế giới

Có rất nhiều mascot nổi tiếng đã trở thành biểu tượng của các thương hiệu lớn. Những mascot này không chỉ là hình ảnh dễ thương mà còn có sức ảnh hưởng rất lớn đến khách hàng và cộng đồng. Dưới đây là một số mascot nổi bật và lý do tại sao chúng lại thành công:

Mascot Mickey Mouse - Disney

Mascot Mickey Mouse (Nguồn: king lela)

Mickey Mouse là một trong những mascot nổi tiếng nhất trên thế giới. Với đôi tai tròn đặc trưng và tính cách vui tươi, Mickey đã trở thành biểu tượng của Disney, gắn liền với các bộ phim hoạt hình và khu vui chơi giải trí của công ty. Sự thành công của Mickey Mouse không chỉ vì hình ảnh dễ thương, mà còn vì tính cách gần gũi và sự liên kết chặt chẽ với những giá trị của Disney. Theo D23, trang lưu trữ chính thức của Disney, Mickey ra mắt trong phim Steamboat Willie ngày 18/11/1928.

Mascot chú ong của Jollibee

Mascot chú ong của Jollibee (Nguồn: Nikkei Asia)

Jollibee với mascot là một chú ong vui nhộn, đã giúp thương hiệu này xây dựng một hình ảnh thân thiện và đáng yêu trong lòng khách hàng, đặc biệt là ở Philippines và các quốc gia châu Á khác. Jollibee không chỉ là một biểu tượng thương hiệu, mà còn là đại diện cho các giá trị như niềm vui và sự gắn kết gia đình. 

Sự dễ thương của Mascot này cùng các chiến dịch quảng cáo sáng tạo đã giúp Jollibee trở thành một trong những chuỗi thức ăn nhanh nổi tiếng nhất tại châu Á.

Mascot Tony the Tiger - Kellogg's Frosted Flakes

Mascot Tony the Tiger (Nguồn: FIRST for Women Magazine)

Tony the Tiger, mascot nổi tiếng của Frosted Flakes từ Kellogg’s, là một trong những mascot thực phẩm lâu đời nhất và dễ nhận diện nhất. Hình ảnh chú hổ vui nhộn, mạnh mẽ và đầy năng lượng đã giúp Frosted Flakes trở thành một trong những sản phẩm ngũ cốc được yêu thích nhất tại Mỹ. Tony không chỉ đại diện cho sự ngon miệng mà còn truyền tải thông điệp về sức khỏe và năng lượng cho cả gia đình. Theo Wikipedia tiếng Anh, Tony được Eugene Kolkey, giám đốc mỹ thuật tại Leo Burnett, tạo ra năm 1952, bản vẽ hoàn thiện do Martin Provensen thực hiện.

Mascot Sao La - SEA Games 31

Một ví dụ của Việt Nam: ngày 19/11/2020, Tổng cục Thể dục Thể thao công bố và trao giải cuộc thi sáng tác biểu trưng, linh vật SEA Games 31. Tác phẩm "Sao la" của họa sĩ Ngô Xuân Khôi đoạt giải nhất hạng mục linh vật trong 1.467 bài dự thi (theo VOV). Đây là mascot loại con vật, lấy hình từ loài sao la, và là mascot của một sự kiện chứ không phải của thương hiệu.

Bài học từ việc thiết kế mascot thành công

Việc thiết kế mascot không chỉ đơn giản là tạo ra một nhân vật dễ thương. Để mascot thành công, các nhà thiết kế cần phải xem xét nhiều yếu tố để tạo ra một hình ảnh có thể gắn liền với thương hiệu và truyền tải thông điệp hiệu quả. 

Mascot tạo sự liên kết mạnh mẽ với thương hiệu

Một mascot phải truyền tải trọn vẹn tinh thần và thông điệp cốt lõi của thương hiệu (Nguồn: Prime Social Marketing) 

Mascot phải phản ánh được bản chất và giá trị của thương hiệu. Ví dụ, Mickey Mouse không chỉ là một nhân vật dễ thương mà còn thể hiện được sự vui tươi, kỳ diệu -  những đặc điểm gắn liền với thương hiệu Disney. Tương tự, Ronald McDonald là biểu tượng của sự thân thiện và niềm vui mà McDonald's mang đến cho khách hàng.

Sự dễ nhận diện

Cú xanh Duo của Duolingo ghi dấu ấn mạnh mẽ trong cộng đồng người dùng (Nguồn: Larsen Jacqui)

Một mascot thành công cần có thiết kế đơn giản nhưng dễ nhận diện. Các chi tiết không cần phải quá phức tạp, nhưng phải có một nét đặc trưng rõ ràng để khách hàng có thể nhớ đến ngay lập tức. Ví dụ, chú cú xanh của Duolingo với ngoại hình đáng yêu, biểu cảm đa dạng và phong cách nói chuyện độc đáo ghi dấu ấn trong lòng người dùng.

Khả năng kết nối cảm xúc

Nụ cười của chú Bò Đỏ mang lại cảm giác vui vẻ với nụ cười tươi (Nguồn: The Laughing Cow) 

Mascot không chỉ là hình ảnh, mà là cầu nối giúp thương hiệu kết nối cảm xúc với khách hàng. Mascot thành công phải tạo ra cảm giác gần gũi, thân thiện và dễ dàng khiến người tiêu dùng cảm thấy một phần của câu chuyện. 

Ví dụ, chú Bò Đỏ của thương hiệu phô mai Con Bò Cười đã làm rất tốt điều này với nụ cười tươi và màu sắc rực rỡ, mang lại cảm giác vui vẻ, ấm áp và thân thiện, xuất hiện trong nhiều quảng cáo gắn bó với ký ức tuổi thơ của người tiêu dùng Việt. Theo tập đoàn Bel, thương hiệu ra đời năm 1921 và từ năm 1924 mang hình "con bò đỏ" do họa sĩ Benjamin Rabier vẽ.

Khả năng linh hoạt và dễ áp dụng

Nhân vật Snow King - mascot của Mixue xuất hiện và được yêu thích dù ở đâu (Nguồn Kurnia Aya - giani - mixuemalaysiamy) 

Một mascot cần phải có khả năng thích ứng và dễ dàng được sử dụng trong nhiều chiến dịch quảng cáo khác nhau. Mascot cũng cần phải có thể xuất hiện trên nhiều nền tảng khác nhau như truyền hình, mạng xã hội, bao bì sản phẩm và cả trong các sự kiện trực tiếp. Những mascot thành công đều có khả năng xuất hiện linh hoạt trong nhiều tình huống khác nhau mà vẫn duy trì được sự nhận diện mạnh mẽ.

Kể một câu chuyện thú vị

Mascot kể chuyện, thu hút và gắn kết cảm xúc với khách hàng (Nguồn: Business Insider) 

Mascot không chỉ là một hình ảnh tĩnh, mà còn có thể mang theo một câu chuyện thú vị, giúp tạo ra sự tò mò và thu hút sự chú ý của người tiêu dùng. Những câu chuyện này không chỉ làm tăng sự gắn kết với thương hiệu mà còn khiến khách hàng cảm thấy gần gũi và có sự kết nối cảm xúc. Một mascot thành công thường gắn liền với một câu chuyện dễ nhớ, hấp dẫn và phù hợp với thông điệp của thương hiệu.

Ví dụ, mascot Tony the Tiger của Kellogg’s Frosted Flakes mang theo câu chuyện về một chú hổ mạnh mẽ và đầy năng lượng, gắn với câu nói quen thuộc "They’re Gr-r-reat!", khuyến khích trẻ em bắt đầu một ngày mới tràn đầy năng lượng. Câu chuyện này không chỉ làm tăng sự thu hút mà còn phản ánh thông điệp về sức khỏe và năng lượng mà thương hiệu muốn truyền tải.

Những câu chuyện này không chỉ làm cho mascot trở nên đáng nhớ mà còn giúp khách hàng cảm thấy rằng mascot là một phần trong cuộc sống của họ, chứ không chỉ đơn thuần là một công cụ quảng cáo. Câu chuyện của mascot giúp khơi gợi sự tò mò, khuyến khích khách hàng tham gia vào những trải nghiệm gắn liền với thương hiệu.

Khi đã có thiết kế mascot, bạn có thể dựng bảng nhân vật nhiều góc (trước, 3/4, nghiêng, sau) bằng công cụ tạo character sheet của ColorME để mascot giữ đúng hình dáng, màu và tỉ lệ khi dùng ở nhiều nơi. Trang công cụ cũng ghi rõ: "Bộ hồ sơ mascot chính thức nên được hoạ sĩ vẽ lại để đảm bảo đồng nhất tuyệt đối."

Brief thiết kế mascot gồm những gì?

Trước khi vẽ, người thiết kế cần một bản brief trả lời đủ các câu sau:

• Thương hiệu: bán gì, cho ai, giá trị muốn người ta nhớ.
• Tính cách: 3 đến 5 tính từ (ví dụ: lanh lợi, ấm áp, hơi nghịch).
• Nơi dùng: bao bì, app, sticker, video, trang phục sự kiện. Nơi dùng quyết định độ chi tiết.
• Ràng buộc: màu thương hiệu, logo hiện có, điều kiêng kỵ về văn hóa.
• Thứ bàn giao: số góc nhìn, số biểu cảm, số tư thế, 2D hay 3D, định dạng file.

Quy trình thiết kế mascot từ nghiên cứu đến bộ hướng dẫn

Trình tự thường gặp dưới đây có thể gộp hoặc đổi tên tùy studio. Nền tảng về tạo hình xem thêm ở bài bí quyết thiết kế nhân vật.

1. Nghiên cứu: đọc brief, xem mascot của đối thủ để tránh trùng, gom tham khảo thành moodboard nhân vật.
2. Silhouette: vẽ nhiều bóng đen nhỏ, chọn dáng nhận ra được khi chưa có chi tiết. Đội mỹ thuật Duolingo cũng viết rằng hình cần được "clearly silhouetted" để dễ nhận ra. Cách chọn hình tròn, vuông, tam giác xem bài hình học trong thiết kế nhân vật.
3. Phác thảo: phát triển 2 đến 3 hướng, thử tỉ lệ đầu và thân, chốt một hướng với khách hàng.
4. Màu: ít màu, bám màu thương hiệu, thử trên nền sáng, nền tối và bản một màu.
5. Turnaround: vẽ sạch bằng vector các góc trước, 3/4, nghiêng, sau với cùng tỉ lệ. Nếu chưa quen công cụ Pen, khóa Illustrator dạy phần này.
6. Biểu cảm và tư thế: bộ biểu cảm (vui, buồn, ngạc nhiên, giận...) và các tư thế hay dùng (chào, chỉ tay, cầm sản phẩm).
7. Hướng dẫn sử dụng: gom tất cả thành một tài liệu để người khác dùng mascot mà không làm sai.

Bảy bước của quy trình, làm thử trên cùng một mascot mẫu từ moodboard đến trang hướng dẫn sử dụng. Hình do ColorME tự dựng.

Bộ mascot sheet (guideline) bàn giao những gì?

Một trang mascot sheet mẫu theo đúng sáu mục trong bảng; mã màu là mã thật của các màu trong hình. Hình do ColorME tự dựng.

Tài liệu này là một phần của style guide thương hiệu.

Mascot 2D hay 3D, và xuất file nào cho in, web, chuyển động?

Mascot 2D vẽ nhanh, dễ làm sticker, bao bì và hoạt hình phẳng. Mascot 3D tốn công dựng hơn, đổi lại xoay được mọi góc và hợp với video, mô hình, trang phục. Dù chọn gì, hãy chốt bản 2D trước rồi mới dựng 3D.

Chỉ còn bản PNG của mascot? Công cụ chuyển ảnh sang vector của ColorME ghi: "Chuyển PNG, JPG sang SVG miễn phí, không cần đăng nhập"; bản chính thức vẫn nên vẽ lại bằng tay.

Lỗi thường gặp khi thiết kế mascot

• Quá nhiều chi tiết: thu nhỏ thành icon là thành một đốm màu.
• Dáng bóng đen giống một mascot đã nổi tiếng.
• Chỉ có một tư thế đứng thẳng, đội nội dung không có gì để dùng.
• Không có bản một màu, không ghi mã màu.
• Mascot đẹp nhưng không liên quan đến thương hiệu.
• Bàn giao file ảnh thay vì file vector, in khổ lớn bị vỡ hình.

Cùng một mascot ở cùng các cỡ: bản nhiều chi tiết rối dần khi thu nhỏ, bản ít mảng vẫn đọc được. Bên dưới là bản một màu và đen trắng. Hình do ColorME tự dựng.

Câu hỏi thường gặp về mascot

Nhân vật mascot là gì?

Là nhân vật đại diện của một thương hiệu, tổ chức hoặc sự kiện, có tên, tính cách và hình dáng cố định.

Làm mascot là gì?

Có hai nghĩa: thiết kế nhân vật mascot (việc của designer), hoặc may bộ trang phục mascot cho người mặc ở sự kiện (việc của xưởng may). Xưởng may cần turnaround đủ góc và mã màu.

Con mascot ở sự kiện từ đâu ra?

Đó là bộ trang phục may theo bản thiết kế mascot. Bài này nói về phần thiết kế; ColorME không cho thuê trang phục.

Mascot khác logo thế nào?

Logo cố định. Mascot là nhân vật, đổi được biểu cảm và tư thế theo từng nội dung.

Người mới nên đưa dự án mascot vào đâu?

Vào portfolio, trình bày đủ quá trình: silhouette, phác thảo, turnaround, biểu cảm và ứng dụng thật.

Mascot có đăng ký bảo hộ được không?

Trang Cục Sở hữu trí tuệ viết: "Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau", và dấu hiệu đó có thể ở dạng "hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều". Hình mascot thuộc nhóm dấu hiệu này; thủ tục cụ thể bạn nên hỏi trực tiếp Cục hoặc người làm chuyên môn. Đoạn này không phải tư vấn pháp lý.

Kết luận

Mascot là gì đã được giải thích rõ ràng qua các ví dụ và bài học từ những mascot nổi tiếng trên thế giới. Việc thiết kế mascot không chỉ đơn giản là tạo ra một nhân vật dễ thương mà còn cần phải cân nhắc rất nhiều yếu tố quan trọng như đối tượng khách hàng, sự dễ nhận diện, khả năng gắn kết cảm xúc và linh hoạt trong việc ứng dụng. 

Nếu bạn muốn học hỏi thêm về thiết kế đồ họa và tạo ra những nhân vật mascot độc đáo cho thương hiệu của mình, khóa học Thiết kế đồ họa Đa phương tiện của colorME là lựa chọn lý tưởng để bạn phát triển kỹ năng và nâng cao trình độ thiết kế. Khóa học sẽ cung cấp cho bạn kiến thức từ cơ bản đến nâng cao về các phần mềm đồ họa, kỹ thuật thiết kế hình ảnh, và những bí quyết giúp bạn tạo ra các mascot ấn tượng và thành công.