Substance Painter là gì? Vẽ chất liệu cho mô hình 3D

Substance Painter (Adobe Substance 3D Painter) là gì: phần mềm vẽ texture lên mô hình 3D. Tính năng chính, quy trình làm việc, so sánh Painter, Designer, Sampler và ví dụ mô hình.

Trả lời nhanh: Substance Painter (tên đầy đủ hiện nay là Adobe Substance 3D Painter) là phần mềm vẽ chất liệu (texture) trực tiếp lên mô hình 3D. Tài liệu chính thức của Adobe mô tả đây là "a 3D painting software allowing you to texture and render your 3D meshes". Bạn nhập một mô hình đã dựng ở Blender, Maya hay 3ds Max, vẽ màu, độ nhám, kim loại, vết mòn lên từng lớp, rồi xuất bộ texture sang game engine hoặc phần mềm render.

Nguồn: tài liệu Substance 3D Painter (Adobe), yêu cầu hệ thống, kích hoạt và bản quyền, Wikipedia: Allegorithmic.

Vết mòn ở mép gỗ, rỉ trên ổ khoá: loại chi tiết Smart Materials và Smart Masks tạo nhanh dựa trên hình khối của mô hình.

Hình minh hoạ trong bài là mô hình 3D thật do các hoạ sĩ đăng công khai trên Sketchfab, có ghi dùng Substance Painter để vẽ chất liệu; tên tác giả, giấy phép và đường dẫn ghi dưới mỗi hình, bản quyền thuộc về tác giả.

Substance Painter là gì?

Theo Wikipedia, Substance Painter ban đầu do công ty Pháp Allegorithmic phát triển. Adobe mua lại Allegorithmic vào tháng 1/2019 và từ năm 2021 đưa các công cụ vào bộ Adobe Substance 3D, gồm Painter, Designer, Sampler, Stager và thư viện tài nguyên 3D. Wikipedia cũng ghi phần mềm của Allegorithmic đã được dùng trong nhiều game như Horizon Zero Dawn và Uncharted 4, và Substance Painter được dùng cho phim ngắn đoạt giải Oscar Mr Hublot.

Nói đơn giản: dựng hình 3D giống nặn tượng, còn Substance Painter là bước sơn và làm cũ bức tượng đó, ví dụ thêm gỉ sét, vết trầy, bụi bám, vân gỗ.

Các tính năng chính

Theo tài liệu chính thức trên Adobe Experience League:

• Smart Materials và Smart Masks: các preset lớp chất liệu và mask dùng lại được giữa các Texture Set hoặc project, cho kết quả khác nhau tuỳ hình khối (topology) của từng mô hình.
• Bake mesh map: chế độ Baking riêng để nướng các map của mô hình, làm dữ liệu cho Smart Materials và các công cụ khác.
• Công cụ vẽ: vẽ đối xứng, kẻ đường thẳng, Lazy Mouse cho nét mượt, Fill projection để chiếu texture lên mô hình, Dynamic Strokes.
• Tự trải UV: tự tạo UV khi nhập mô hình chưa có UV.
• Xuất texture: xuất thành bộ ảnh bitmap qua Output templates; có sẵn hàng chục template cho các phần mềm 3D thông dụng.
• Tính năng khác: UV Tiles, subsurface scattering, trình render Iray, plugin.

Một cảnh nhỏ nhiều chất liệu: kim loại xe đạp, gỗ ghế, đá lát, tất cả vẽ trong Substance Painter rồi dựng cảnh ở phần mềm khác.

Quy trình làm việc cơ bản

1. Dựng mô hình và UV: dựng hình ở phần mềm 3D (ví dụ Blender), trải UV nếu cần.
2. Nhập vào Painter: tạo project mới, chọn mô hình và mẫu xuất (template) theo engine bạn dùng.
3. Bake map: nướng các map phụ (ambient occlusion, curvature, normal từ bản chi tiết) để Smart Materials biết chỗ nào là cạnh, chỗ nào là hõm.
4. Đặt chất liệu nền: kéo thả chất liệu (kim loại, gỗ, vải) lên từng phần bằng mask.
5. Thêm chi tiết: vết mòn ở cạnh, bụi ở hõm, vết bẩn bằng smart mask; vẽ tay logo, hoạ tiết.
6. Kiểm tra và xuất: xem dưới nhiều nguồn sáng, rồi xuất bộ texture.

Nếu bạn mới bắt đầu dựng hình, xem học thiết kế 3D trên Blender cho người mới và 7 kênh YouTube tự học Blender.

Tả thực hay phong cách hoá đều được

Các mô hình dưới đây cho thấy cùng một phần mềm vẽ được chú chó dễ thương, đồ vật tô tay kiểu minh hoạ hay cả một con phố hoạt hình.

Phong cách dễ thương và tô tay: Substance Painter không chỉ dành cho chất liệu tả thực.

Môi trường phong cách hoá: bảng màu tươi, chất liệu đơn giản, hợp game và hoạt hình.

Substance Painter, Designer và Sampler khác nhau thế nào?

Nguồn: tài liệu Substance 3D Designer và Substance 3D Sampler của Adobe.

Theo Wikipedia, bộ Adobe Substance 3D ra mắt năm 2021 gồm Stager, Painter, Sampler, Designer và thư viện tài nguyên 3D.

Ai nên học Substance Painter?

• Người làm 3D cho game: nhân vật, vũ khí, đạo cụ, môi trường.
• Người làm hoạt hình, VFX cần chất liệu chi tiết.
• Thiết kế sản phẩm, bao bì cần hình 3D trình bày giống thật.
• Người làm minh hoạ 3D phong cách hoá cho mạng xã hội.

Lỗi thường gặp của người mới

• Bỏ qua bước bake: Smart Materials không biết cạnh và hõm, vết mòn đặt sai chỗ.
• UV chồng chéo: nét vẽ hiện ở nhiều chỗ cùng lúc.
• Làm cũ quá tay: mọi cạnh đều trầy trông giả; chọn vài vùng hay bị chạm.
• Chọn sai template xuất: texture hiển thị sai trong engine.

Câu hỏi thường gặp

Substance Painter dùng để làm gì?

Để vẽ texture và chất liệu trực tiếp lên mô hình 3D: màu, độ nhám, kim loại, vết mòn, bụi, rồi xuất sang game engine hoặc phần mềm render.

Substance Painter có dùng thử được không?

Trang kích hoạt bản quyền trong tài liệu của Adobe ghi có thể bắt đầu dùng thử 30 ngày ("30 day trial") cho từng ứng dụng Substance 3D.

Substance Painter có dựng mô hình được không?

Không. Painter dùng để vẽ chất liệu; mô hình cần dựng trước ở phần mềm 3D như Blender, Maya hoặc 3ds Max.

Substance Painter thuộc hãng nào?

Ban đầu do Allegorithmic (Pháp) phát triển; Adobe mua lại năm 2019 và nay là một phần của bộ Adobe Substance 3D.

Substance Painter khác Substance Designer thế nào?

Painter vẽ texture trực tiếp lên một mô hình 3D; Designer tạo chất liệu bằng đồ thị node từ hoạ tiết và nhiễu procedural.