Cách vẽ cây tre, luỹ tre làng bằng bút chì và màu nước

Cách vẽ cây tre từng bước: thân, đốt, cành, lá tre; vẽ tre bằng bút chì, màu nước và mực, cách dựng luỹ tre làng ba lớp đậm nhạt và các lỗi thường gặp.

Trả lời nhanh: Vẽ cây tre theo thứ tự thân, đốt, cành, lá. Thân tre vẽ từng đoạn thẳng, mỗi đoạn hơi phình ở hai đầu, chừa một khe nhỏ ở đốt; cành mảnh mọc ra từ đốt; lá tre thon dài, nhọn đầu, gom thành nhóm 3 đến 5 lá. Muốn vẽ luỹ tre làng thì đừng vẽ từng cây: vẽ một khối tán lớn, rồi chỉ vẽ rõ vài thân ở chân luỹ.

Nguồn: Wikipedia: Tre, Bamboo painting.

Một bụi tre: thân to thân nhỏ đan nhau, đốt ở mỗi thân lệch nhau, lá gom thành mảng.

Tranh minh hoạ trong bài là tác phẩm thật của các hoạ sĩ, mình tìm qua Pinterest; tên tác giả và nguồn ghi ngay dưới mỗi bức, bản quyền thuộc về tác giả. Nếu bạn cần cả một bức phong cảnh làng quê có luỹ tre, đình và cánh đồng, xem bài vẽ tranh phong cảnh quê hương; bài này tập trung vào cây tre: từng bộ phận, vẽ bằng bút chì, màu nước và cách dựng luỹ tre.

Cây tre trông thế nào?

Theo Wikipedia tiếng Việt, tre là nhóm thực vật thân xanh nhiều năm, rễ chùm, thân rỗng chia thành nhiều đốt, trên thân có mấu mắt. Tre nhỏ cao khoảng 2 đến 3 m, cây già có thể cao hơn 5 m. Lá tre nhỏ, thon, dẹp, thuôn nhọn về phía đầu. Tre thường mọc thành từng quần thể chứ không mọc riêng lẻ: đó là lý do luỹ tre làng trông như một bức tường xanh.

Tranh tre bằng mực cũng là một thể loại riêng của hội hoạ Đông Á. Wikipedia tiếng Anh (Bamboo painting) ghi người vẽ thường thể hiện độ tương phản giữa thân và lá, giữa lớp trước và lớp sau, và hay đề một bài thơ đi kèm. Sách mẫu kinh điển cho thể loại này là "Thập Trúc Trai thư hoạ phổ" của Hồ Chính Ngôn (1633).

Vẽ cây tre bằng bút chì

1. Đường dựng: kẻ nhẹ 2 đến 3 đường hơi nghiêng cho các thân, không song song hoàn toàn.
2. Chia đốt: đánh dấu đốt trên mỗi thân; đốt gần gốc ngắn hơn, lên cao dài dần. Đốt của các thân không nằm cùng một hàng.
3. Viền thân: vẽ hai cạnh thân cho từng đoạn, hơi phình ở hai đầu đoạn, để hở một khe nhỏ ở đốt.
4. Cành: từ đốt, kéo các cành mảnh chếch lên, cành con nhỏ dần.
5. Lá: vẽ lá thành nhóm 3 đến 5 lá toả ra từ một điểm trên cành; lá trước to và rõ, lá sau nhỏ và nhạt.
6. Sáng tối: tô bóng một bên thân theo nguồn sáng, đậm hơn ngay dưới mỗi đốt; lá phía sau tô mảng xám chứ không viền.

Dùng chì HB để dựng hình, 2B đến 4B để lên bóng. Với trang sổ tay, có thể đi nét lại bằng bút line rồi xoá chì.

Vẽ cây tre bằng màu nước hoặc mực

Màu nước và mực tàu vẽ tre nhanh hơn bút chì, vì mỗi đoạn thân và mỗi chiếc lá có thể là một nét cọ.

1. Thân: cọ dẹt hoặc cọ tròn to, chấm màu đậm một bên cọ; kéo một nét thẳng cho mỗi đoạn, nhấc cọ ở đốt rồi kéo đoạn tiếp theo, để lại khe trắng.
2. Đốt: khi thân còn hơi ẩm, chấm một vạch đậm ngắn cong nhẹ ở mỗi khe.
3. Cành: cọ nhỏ, nét mảnh nhanh từ đốt.
4. Lá: đặt mũi cọ, ấn xuống rồi nhấc dần khi kéo, lá sẽ to ở giữa và nhọn ở mũi. Lá trước dùng màu đậm, lá sau pha loãng.
5. Màu: thân xanh vàng hoặc vàng nâu, lá xanh lục pha chút lam; với mực, chỉ cần ba độ đậm nhạt.

Hai bức dưới đây cho thấy đúng các bước trên: Lin Li vẽ hai thân tre xám với đốt rõ và các chùm lá đậm nhạt, Anna Vladi để thân tre rất nhạt cho lá đen nổi lên.

Thân tre vẽ từng đoạn, chừa khe ở đốt; lá vẽ bằng một nét bút ấn rồi nhấc, gom thành nhóm.

Khi đã vẽ được thân và lá, thêm một chi tiết làm bức tranh có chuyện: một chú chim đậu trên cành, hoặc nhiều lớp tre đậm nhạt chồng lên nhau để có chiều sâu.

Thêm một chú chim hoặc nhiều lớp tre đậm nhạt để tạo chiều sâu và câu chuyện cho bức tranh.

Cách vẽ luỹ tre làng

Luỹ tre là cả một dải tre mọc dày quanh làng. Vẽ từng cây sẽ rất lâu và rối; thay vào đó:

1. Đường chân trời: đặt thấp, khoảng 1/3 dưới tờ giấy, để luỹ tre và bầu trời chiếm phần lớn.
2. Khối tán: vẽ một dải tán lượn sóng, chỗ cao chỗ thấp, ngọn tre cong vút ở vài điểm.
3. Thân ở chân luỹ: chỉ vẽ rõ vài thân tre ở chân và mép luỹ; phía trong để mảng tối.
4. Ba lớp đậm nhạt: luỹ xa nhạt và xanh lam, luỹ giữa xanh lục, vài khóm gần đậm và rõ lá.
5. Chi tiết làng: một mái nhà, cổng làng hoặc con đường đất đi vào luỹ là đủ.

Bức sơn dầu của Jasna Bell nhìn từ trong rừng tre ra: thân nghiêng chéo đan nhau, lá là những nét màu ngắn, trời xanh lấp ló giữa các khe. Cách đặt nét này dùng được cho khóm tre gần trong tranh luỹ tre.

Rừng tre bằng sơn dầu: thân nghiêng chéo, lá là những nét màu ngắn, trời xanh lấp ló giữa các khe.

Tre trong thiết kế

• Thiệp, poster: một thân tre chạy dọc mép giấy, vài chùm lá ở góc, chừa phần còn lại cho chữ.
• Hoạ tiết nền: lặp các chùm lá tre nghiêng cùng một hướng trên nền trơn.
• Bộ tứ quý: trúc (tre) là một trong bốn cây của bộ tranh tứ quý; xem tranh tứ quý tùng cúc trúc mai.
• Vẽ số: tách thân, lá, nền ra layer riêng để đổi màu dễ; xem ibisPaint X.

Lỗi thường gặp

• Thân tre như ống nước: thiếu đốt hoặc đốt cách đều tăm tắp; đốt dưới ngắn, lên cao dài dần.
• Đốt các thân thẳng hàng: trông như hàng rào; cho đốt mỗi thân lệch nhau.
• Lá rải đều khắp cành: gom lá thành nhóm, có nhóm dày nhóm thưa.
• Luỹ tre vẽ từng cây: vẽ khối tán trước, chỉ vẽ rõ thân ở chân luỹ.

Câu hỏi thường gặp

Vẽ cây tre bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ thân: kẻ đường dựng, chia đốt, rồi mới vẽ cành và lá.

Vẽ lá tre thế nào cho đẹp?

Lá tre thon, nhọn đầu; vẽ bằng một nét ấn rồi nhấc dần, gom 3 đến 5 lá thành một nhóm toả ra từ cành.

Vẽ luỹ tre làng thế nào cho nhanh?

Vẽ một khối tán lượn sóng, chia ba lớp đậm nhạt, và chỉ vẽ rõ vài thân tre ở chân luỹ.

Vẽ cây tre bằng bút chì cần loại chì nào?

Chì HB để dựng hình, 2B đến 4B để lên bóng thân và lá phía sau.

Thân tre màu gì?

Tre tươi xanh lục hoặc xanh vàng, tre già và tre khô chuyển vàng nâu; trong tranh mực chỉ dùng các độ xám đen.