Cách vẽ ngôi nhà đơn giản theo phối cảnh 1 điểm tụ: nhà, dãy phố, căn phòng

Cách vẽ ngôi nhà đơn giản theo phối cảnh 1 điểm tụ qua 6 bước: đường chân trời và điểm tụ, mặt trước hình chữ nhật, đường chiều sâu, cắt chiều sâu, mái nhà, cửa sổ; rồi vẽ dãy phố, căn phòng, các lỗi thường gặp, kèm 16 tranh thật có ghi nguồn.

Trả lời nhanh: Cách vẽ ngôi nhà đơn giản theo phối cảnh 1 điểm tụ gồm sáu bước: kẻ đường chân trời và chấm một điểm tụ, vẽ mặt trước ngôi nhà là một hình chữ nhật thật thẳng, kéo các đường chiều sâu từ góc hình chữ nhật về điểm tụ, cắt chiều sâu bằng một nét song song với mặt trước, dựng mái, rồi mới thêm cửa ra vào và cửa sổ. Khi đã vẽ được một ngôi nhà, bạn dùng đúng cách đó để vẽ cả một dãy phố hoặc một căn phòng. Bảng dưới đây tóm tắt từng bước.

Bài này là phần thực hành. Nếu bạn muốn hiểu lý thuyết trước (phối cảnh là gì, khác nhau giữa 1, 2 và 3 điểm tụ, quy tắc tỷ lệ xa gần), hãy đọc bài phối cảnh là gì và các kiến thức cơ bản về phối cảnh. Ở đây chúng ta chỉ cầm bút và vẽ: một ngôi nhà, một con phố, một căn phòng. Tranh minh hoạ trong bài là tác phẩm thật của các hoạ sĩ và giáo viên vẽ, tìm qua Pinterest, cộng vài bản khắc của Hans Vredeman de Vries in năm 1605, nay đã thuộc phạm vi công cộng. Tên tác giả và nguồn ghi ngay dưới mỗi tranh, bản quyền thuộc về tác giả. Các bước vẽ nằm ở phần chữ; bạn đọc bước rồi nhìn tranh để thấy kết quả.

Chuẩn bị: thước, bút chì mềm và một tờ giấy ngang

Phối cảnh 1 điểm tụ là bài tập của thước kẻ. Bạn cần một cây thước dài ít nhất 30 cm, một bút chì cứng (H hoặc HB) cho các đường dựng hình, một bút chì mềm (2B đến 4B) để tô đậm nét cuối và đánh bóng, một cục tẩy, và một tờ giấy khổ A4 hoặc A3 đặt nằm ngang. Giấy ngang cho bạn chỗ để kéo các đường chiều sâu ra xa mà không bị chạm mép. Nếu chưa biết chọn loại giấy, bài giấy vẽ kiến trúc, giấy vẽ kỹ thuật và khổ giấy có bảng so sánh định lượng; còn danh sách bút, tẩy, thước đầy đủ nằm trong bài dụng cụ vẽ cho người mới.

Một mẹo nhỏ: vẽ tất cả đường dựng hình thật nhẹ tay, như thể chỉ để chính bạn nhìn thấy. Đến cuối bài, bạn sẽ tô đậm những nét thuộc về ngôi nhà và tẩy phần còn lại.

Bước 1: Kẻ đường chân trời và chấm điểm tụ

Đường chân trời (horizon line) là một đường nằm ngang chạy suốt tờ giấy. Theo Wikipedia, trong vẽ phối cảnh, đường chân trời còn được gọi là "tầm mắt" (eye-level): nó cho biết người xem đang đứng ở độ cao nào. Kẻ đường này thấp, khoảng một phần ba dưới tờ giấy, thì bạn nhìn ngôi nhà như một người đứng trên vỉa hè. Kẻ cao, gần mép trên, thì bạn nhìn từ trên tầng cao xuống và thấy được cả mái nhà.

Sau đó chấm một điểm trên đường chân trời: đó là điểm tụ (vanishing point). Wikipedia định nghĩa điểm tụ là nơi các đường song song trong không gian ba chiều trông như gặp nhau trên mặt tranh; khi các đường song song đó vuông góc với mặt tranh, ta có phối cảnh một điểm tụ. Nói đơn giản: mọi đường "chạy vào sâu trong tranh" đều đi về điểm này.

Đặt điểm tụ ở giữa tờ giấy cho bài đầu tiên. Đặt lệch sang trái hoặc phải thì bạn sẽ thấy rõ một mặt bên của ngôi nhà hơn mặt kia.

Bản khắc trong sách phối cảnh của Vredeman de Vries. Hãy nhìn các đường gạch dọc: tất cả chụm về một điểm duy nhất ở giữa đường chân trời phía trên. Các đường chéo kéo lên hai đầu đường chân trời là cách chia ô gạch nhỏ dần đều nhau khi đi xa.

Bước 2: Vẽ mặt trước ngôi nhà là một hình chữ nhật

Trong phối cảnh 1 điểm tụ, mặt trước ngôi nhà quay thẳng về phía bạn, nên nó không bị méo: bạn vẽ nó đúng như một bản vẽ mặt đứng. Kẻ một hình chữ nhật, cạnh trên và cạnh dưới song song với đường chân trời, hai cạnh bên thẳng đứng. Đây là quy tắc mà Jon Messer, người dạy vẽ phối cảnh, tóm lại trên blog bài giảng: trong một cảnh 1 điểm tụ, mọi đường hoặc nằm ngang, hoặc thẳng đứng, hoặc chạy về một điểm tụ duy nhất.

Hình chữ nhật này nên nằm lệch sang một bên của điểm tụ, ví dụ điểm tụ ở giữa giấy thì đặt ngôi nhà sang trái. Nếu điểm tụ rơi đúng vào trong mặt trước, bạn sẽ không nhìn thấy mặt bên nào và ngôi nhà trông phẳng như một tấm bìa.

Ngôi nhà hiện đại vẽ theo phối cảnh 1 điểm tụ. Để ý mặt tiền gần như toàn là hình chữ nhật ngang dọc thẳng thớm; chiều sâu chỉ hiện ra ở các cạnh xiên dưới mái hiên và ở ô cửa chính lùi vào, tất cả cùng xiên về một điểm ở giữa.

Bước 3: Kéo các đường chiều sâu về điểm tụ

Đặt thước nối từng góc của hình chữ nhật với điểm tụ, kẻ nét thật mảnh. Thường bạn cần ba hoặc bốn góc: hai góc ở phía gần điểm tụ, cộng các góc trên nếu bạn nhìn thấy mặt mái. Các đường này chính là những cạnh chạy vào sâu của khối nhà. Lúc này trên giấy là một hình "đường hầm" dài vô tận đi về điểm tụ; bước tiếp theo sẽ cắt nó lại.

Đây cũng là chỗ người mới hay vẽ tay không, và chỉ cần lệch vài milimét là ngôi nhà nghiêng như sắp đổ. Hãy dùng thước cho mọi đường chiều sâu, kể cả những đường ngắn.

Trong bản vẽ của Circle Line Art School, đường chân trời nằm ở mép trái, ngang khoảng nửa tầng một. Nhìn các nét mảnh màu xám: chúng đi từ các góc của bức tường bên trái và từ đỉnh mái, chụm về cùng một điểm nằm bên trái ngôi nhà. Vì điểm tụ ở bên trái, ta nhìn thấy mặt tường bên trái.

Bước 4: Cắt chiều sâu cho khối nhà

Quyết định ngôi nhà sâu bao nhiêu, rồi kẻ một nét thẳng đứng cắt ngang các đường chiều sâu. Nét này song song với cạnh đứng của mặt trước. Từ điểm nó cắt đường chiều sâu phía trên, kẻ một nét nằm ngang để đóng mặt trên (nếu bạn nhìn thấy mái bằng). Xong bước này bạn có một khối hộp chữ nhật đúng phối cảnh: mặt trước là hình chữ nhật, mặt bên là hình thang thu hẹp dần về phía điểm tụ.

Ngôi nhà càng sâu thì nét cắt càng gần điểm tụ, nhưng khoảng cách trên giấy không tăng đều: các đoạn sâu bằng nhau ngoài đời sẽ ngắn dần trên giấy. Nếu cần chia mặt bên thành nhiều gian bằng nhau (ví dụ ba ô cửa sổ cách đều), vẽ hai đường chéo của mặt bên để tìm tâm, kẻ một nét đứng qua tâm, rồi lặp lại cho từng nửa.

Một bộ khung nhà mái dốc trong sách của Vredeman de Vries. Chữ "Orizon" ở mép phải đánh dấu điểm tụ nằm trên đường chân trời. Hãy nhìn các vì kèo hình tam giác: chúng giống hệt nhau ngoài đời nhưng nhỏ dần và sát nhau dần khi đi xa, đúng như nét cắt chiều sâu ở bước 4.

Bước 5: Dựng mái nhà

Với mái bằng của nhà hiện đại, bạn đã xong ở bước 4: chỉ cần thêm một tấm mái đua ra, tức là một hình chữ nhật mỏng lớn hơn mặt trước một chút, và kéo các góc của nó về điểm tụ.

Với mái dốc hai mái, làm như sau. Ở mặt trước (mặt hồi), vẽ hai đường chéo nối các góc để tìm tâm, kẻ một nét đứng qua tâm lên phía trên, rồi chọn độ cao đỉnh mái trên nét đó. Nối đỉnh với hai góc trên của mặt trước, bạn có hình tam giác đầu hồi. Từ đỉnh tam giác, kéo một đường về điểm tụ: đó là đường nóc mái. Cắt đường nóc mái bằng một nét đứng thẳng hàng với nét cắt chiều sâu ở bước 4, rồi nối điểm cắt xuống góc tường phía sau. Cuối cùng cho mái đua ra khỏi tường một chút ở đầu hồi để ngôi nhà trông có độ dày.

Ống khói là một khối hộp nhỏ: mặt trước là hình chữ nhật, các cạnh chiều sâu cũng chạy về cùng điểm tụ như ngôi nhà.

Cũng của Circle Line Art School, lần này điểm tụ nằm bên phải. Để ý đầu hồi tam giác ở mặt trước được vẽ phẳng, còn đường nóc mái, mép mái và các nét ốp ván ở tường bên phải đều chạy về điểm tụ. Ống khói cũng tuân theo đúng quy tắc đó.

Bước 6: Thêm cửa ra vào, cửa sổ và chi tiết

Ở mặt trước, cửa ra vào và cửa sổ chỉ là các hình chữ nhật nhỏ, vẽ như hình phẳng. Muốn cửa trông lùi vào tường, kéo các góc của ô cửa về điểm tụ một đoạn ngắn rồi cắt bằng một nét song song: đó là bề dày bức tường.

Ở mặt bên, cạnh đứng của cửa vẫn thẳng đứng, nhưng cạnh trên và cạnh dưới phải chạy về điểm tụ. Cách nhanh nhất: kẻ hai đường từ điểm tụ đi qua mặt bên ở độ cao mép trên và mép dưới cửa sổ, rồi cắt các ô cửa bằng nét đứng. Mọi cửa sổ trên cùng một tầng sẽ tự thẳng hàng. Đường đi, bậc thềm và vỉa hè trước nhà cũng là các hình chữ nhật trên mặt đất: cạnh ngang nằm ngang, cạnh dọc chạy về điểm tụ.

Bên trái (Learning basic Art): cửa gara và cửa chính là các hình chữ nhật phẳng, chỉ mép tường bên trái và hai cạnh đường lái xe xiên vào trong. Bên phải (The Art Academy): nhìn sân lát gạch, các đường gạch dọc chụm về giữa còn đường gạch ngang vẫn nằm ngang, giống hệt nền gạch ở bước 1.

Hoàn thiện: tô đậm nét, đánh bóng, thêm cây và chất liệu

Khi khối nhà đã đúng, chuyển sang bút chì mềm và tô đậm những nét thuộc về ngôi nhà, rồi tẩy nhẹ các đường dựng hình thừa. Chọn một hướng sáng, ví dụ từ trên bên trái, và tô tối đều mặt khuất sáng, phần dưới mái hiên và bên trong ô cửa. Tường gạch, ván gỗ hay đá ốp chỉ cần vài mảng chất liệu ở chỗ gần mắt, càng vào sâu càng ít chi tiết. Cây, bụi cỏ và hàng rào làm ngôi nhà có tỷ lệ; vẽ chúng bằng nét tự do để tương phản với các đường thước thẳng.

Bản hoàn thiện của Doms Art. Hãy nhìn cách tác giả chỉ đặt chất liệu đá và gạch ở vài mảng tường, để các mảng còn lại trắng; cây và bụi cỏ vẽ bằng nét tự do làm khung cho ngôi nhà, còn lối đi lát thẳng dẫn mắt vào cửa chính.

Nếu bạn thích cảm giác "nổi khối" này, bài cách vẽ tranh 3D trên giấy đi sâu hơn vào ánh sáng, bóng đổ và ảo giác chiều sâu bằng bút chì. Người đi theo hướng kiến trúc có thể đọc thêm bản vẽ 3D là gì để thấy cách các bản vẽ mặt đứng, mặt bằng nối với hình phối cảnh.

Vẽ một dãy phố theo phối cảnh 1 điểm tụ

Một con phố chỉ là nhiều ngôi nhà dùng chung một điểm tụ. Cách làm:

1. Kẻ đường chân trời và đặt điểm tụ ở giữa giấy.
2. Từ điểm tụ, kẻ hai đường xiên xuống hai góc dưới tờ giấy: đó là hai mép lòng đường. Kẻ thêm hai đường xiên khác bên ngoài để có vỉa hè.
3. Ở mỗi bên đường, kẻ cạnh đứng gần nhất của ngôi nhà đầu tiên, sát mép giấy. Mặt tường nhìn ra lòng đường là mặt bên: chân tường và mép mái của nó chạy về điểm tụ. Mặt nào quay thẳng về phía bạn (đầu hồi, mặt trước của khối nhà) vẫn là hình chữ nhật.
4. Kéo đường mép mái và chân tường của từng ngôi nhà về điểm tụ, rồi cắt từng nhà bằng nét đứng. Nhà sau thấp hơn hay cao hơn nhà trước tuỳ bạn, miễn là các cạnh chiều sâu vẫn về cùng một điểm.
5. Thêm cửa, biển hiệu, cột đèn, cây. Cột đèn cao bằng nhau ngoài đời thì trên giấy thấp dần: kẻ một đường từ chân cột đầu tiên và một đường từ đỉnh cột đầu tiên về điểm tụ, mọi cột sau đứng giữa hai đường này.

Đường chân trời cao cho bạn cảnh nhìn từ trên xuống, thấy được mái nhà và lòng phố; đường chân trời thấp cho cảnh đứng giữa đường, nhà cao vút hai bên.

Một con phố nhìn từ trên cao của Learning basic Art. Đường chân trời đặt cao nên ta thấy rõ mái ngói. Hãy nhìn các bậc thang ở giữa: cạnh bậc nằm ngang, mỗi bậc hẹp dần và thấp dần khi đi xa; mép mái của mọi ngôi nhà hai bên đều chạy về cùng một điểm ở giữa phía trên.

Bên trái (Katie Austin): bài phố đơn giản nhất, chỉ có khối hộp. Để ý vạch giữa đường ngắn dần và sát nhau dần khi đi về điểm tụ. Bên phải (Jon Messer): bản phác thảo còn nguyên đường dựng hình, cho thấy mọi khối, kể cả hộp nhỏ giữa đường, đều bắt đầu bằng các nét kéo từ một điểm.

Vẽ căn phòng (nội thất) theo phối cảnh 1 điểm tụ

Căn phòng là ngôi nhà nhìn từ bên trong. Garth Glazier, giảng viên môn minh hoạ, lưu ý trên blog bài giảng rằng khác biệt chính là đường chân trời và điểm tụ bị tường che mất, nhưng bạn vẫn đặt chúng như thể căn phòng trong suốt. Cách làm:

1. Vẽ bức tường cuối phòng là một hình chữ nhật ở giữa giấy. Đường chân trời đi ngang qua hình chữ nhật này, ở độ cao mắt người đứng (khoảng một nửa đến hai phần ba chiều cao tường).
2. Chấm điểm tụ trên đường chân trời, bên trong hình chữ nhật.
3. Kẻ bốn đường từ điểm tụ đi qua bốn góc của hình chữ nhật ra tới mép giấy: bạn có trần, sàn và hai bức tường bên.
4. Cửa ra vào và cửa sổ trên tường cuối là hình chữ nhật phẳng. Trên tường bên, cạnh trên và cạnh dưới của chúng chạy về điểm tụ.
5. Đồ đạc là các khối hộp đặt trên sàn: mặt quay về bạn vẽ phẳng, các cạnh chiều sâu chạy về điểm tụ. Giường, tủ, sofa đều làm như vậy, sau đó mới bo góc và thêm gối, rèm, tranh treo tường.

Trang DrawingHowToDraw giải thích rằng phối cảnh 1 điểm tụ (còn gọi là phối cảnh song song) được giới thiết kế nội thất dùng nhiều vì đó là cách dễ nhất để vẽ nhanh một căn phòng.

Một gian phòng dài trong sách của Vredeman de Vries, vẽ hơn bốn trăm năm trước nhưng vẫn là đúng bài tập bạn đang làm. Hãy nhìn các thanh xà trần: chúng nằm ngang và nhỏ dần, còn các cạnh dọc của trần, tường và sàn đều đi về một điểm ở giữa bức tường cuối có ô cửa sổ.

Bên trái (DrawingTutorials101): bước cuối của một bài phòng khách, các nét xanh nhạt toả ra từ điểm tụ ngay cạnh cửa và chạm vào mọi cạnh chiều sâu của tủ, sofa, khung tranh. Bên phải (Garth Glazier): sơ đồ ghi rõ tên từng thứ, đường chân trời (Horizon) là vạch đỏ nằm ngang, điểm tụ (Vanishing Point) nằm giữa tường cuối; giếng trời tròn trên trần được dựng từ một hình vuông trong phối cảnh.

BudisArch vẽ một phòng ngủ đơn giản bằng thước tam giác. Để ý giường và hai tủ đầu giường là những khối hộp đặt sát tường cuối, mặt trước vẽ phẳng; rèm cửa bên phải là các nét đứng, và thảm trên sàn là một hình thang có hai cạnh bên chạy về điểm tụ.

Lỗi thường gặp khi vẽ nhà phối cảnh 1 điểm tụ

• Có hai điểm tụ mà không biết. Một vài đường chiều sâu kéo tay hơi lệch sẽ gặp nhau ở chỗ khác, làm ngôi nhà vặn xoắn. Mọi đường chạy vào sâu phải đi qua đúng một chấm; dùng thước cho tất cả.
• Cạnh đứng bị nghiêng. Trong phối cảnh 1 điểm tụ, tường, cột, khung cửa luôn thẳng đứng. Nếu chúng nghiêng, bạn đang vô tình vẽ sang phối cảnh 3 điểm tụ.
• Mặt trước bị xiên. Mặt quay về bạn là hình chữ nhật, không phải hình thang. Chỉ mặt bên, mặt trên, mặt sàn mới thu hẹp về điểm tụ.
• Chiều sâu quá dài. Kéo khối nhà gần chạm điểm tụ làm ngôi nhà trông như một đường hầm. Với một ngôi nhà bình thường, nét cắt chiều sâu thường nằm khoảng giữa mặt trước và điểm tụ hoặc gần mặt trước hơn.
• Cửa sổ mặt bên không thẳng hàng. Đo cửa sổ từng cái một là cách chắc chắn để chúng lệch. Kẻ hai đường từ điểm tụ cho mép trên và mép dưới cả tầng, rồi cắt ô cửa.
• Đặt điểm tụ trong mặt trước ngôi nhà. Khi đó không nhìn thấy mặt bên nào, ngôi nhà mất khối. Đặt điểm tụ ra ngoài, lệch sang một bên.
• Để nguyên mọi đường dựng hình đậm như nhau. Tranh rối mắt. Đường dựng hình mảnh, nét ngôi nhà đậm, chi tiết chất liệu chỉ ở chỗ gần.

Bước tiếp theo: phối cảnh 2 điểm tụ

Phối cảnh 1 điểm tụ hợp với cảnh nhìn thẳng: mặt tiền một ngôi nhà, một con phố, một căn phòng. Khi bạn đứng ở góc phố và nhìn thấy góc nhà quay về phía bạn, hai mặt tường cùng chạy xa, mỗi mặt về một điểm tụ riêng trên cùng đường chân trời: đó là phối cảnh 2 điểm tụ. Wikipedia ghi nhận Albrecht Dürer đã minh hoạ phối cảnh hai điểm tụ từ năm 1525. Mọi thứ bạn luyện trong bài này (đường chân trời, nét đứng thẳng, cắt chiều sâu, chia mặt bằng đường chéo) đều dùng lại nguyên vẹn; khác biệt duy nhất là mặt trước không còn là hình chữ nhật phẳng nữa. Ở phối cảnh 2 điểm tụ, nét đứng vẫn thẳng đứng, còn hai nhóm cạnh nằm ngang chia nhau về hai điểm tụ.

Một trang khác của Vredeman de Vries, để xem trước bài 2 điểm tụ. Các khối không còn quay thẳng mặt về người xem mà xoay xiên, nên các cạnh của chúng chạy về những điểm khác nhau trên cùng một đường chân trời (chữ "Orison" ở trên). Để ý các cạnh đứng của mọi khối vẫn thẳng đứng.

Muốn đi xa hơn với hình khối, ánh sáng và vẽ cảnh, bài ký hoạ là gì và cách tập ký hoạ 10 phút mỗi ngày giúp bạn vẽ phố xá ngoài đời mà không cần thước, còn bài cách vẽ tranh phong cảnh nói về bố cục xa gần và phối màu. Nếu bạn muốn chuyển những bài phối cảnh này sang vẽ trên máy, với cọ, layer và ánh sáng, khoá học Digital Painting của ColorME là bước tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Phối cảnh 1 điểm tụ là gì?

Là cách vẽ trong đó mọi đường chạy vào chiều sâu đều đi về một điểm duy nhất trên đường chân trời, còn các đường ngang vẫn nằm ngang và đường đứng vẫn thẳng đứng. Cách này hợp với cảnh nhìn thẳng như mặt tiền ngôi nhà, một con phố hay một căn phòng.

Cách vẽ ngôi nhà đơn giản theo phối cảnh 1 điểm tụ gồm những bước nào?

Kẻ đường chân trời và chấm điểm tụ, vẽ mặt trước là một hình chữ nhật, kéo các góc về điểm tụ, cắt chiều sâu bằng một nét song song với mặt trước, dựng mái, rồi thêm cửa ra vào và cửa sổ. Cuối cùng tô đậm nét ngôi nhà và tẩy các đường dựng hình.

Nên đặt đường chân trời ở đâu khi vẽ nhà?

Đường chân trời là tầm mắt của người xem. Đặt thấp, khoảng một phần ba dưới tờ giấy, để nhìn ngôi nhà như người đứng trên vỉa hè; đặt cao để nhìn từ trên xuống và thấy được mái nhà, lòng phố.

Vì sao ngôi nhà vẽ ra bị méo, trông như sắp đổ?

Thường do các đường chiều sâu không cùng đi về một điểm, do cạnh đứng bị nghiêng, hoặc do mặt trước bị vẽ thành hình thang. Dùng thước cho mọi đường chiều sâu và kiểm tra lại rằng tường, cột, khung cửa đều thẳng đứng.

Cách vẽ nhà 3D trên giấy có khác phối cảnh 1 điểm tụ không?

Vẽ nhà 3D trên giấy thực chất là vẽ phối cảnh: phối cảnh 1 điểm tụ là cách dễ nhất để ngôi nhà có khối. Muốn ngôi nhà nổi hơn nữa, bạn thêm ánh sáng, bóng đổ và chất liệu, hoặc chuyển sang phối cảnh 2 điểm tụ để nhìn thấy góc nhà.

Vẽ căn phòng theo phối cảnh 1 điểm tụ thế nào?

Vẽ bức tường cuối phòng là một hình chữ nhật, chấm điểm tụ bên trong nó ở độ cao tầm mắt, rồi kẻ bốn đường từ điểm tụ qua bốn góc ra mép giấy để có trần, sàn và hai tường bên. Đồ đạc là các khối hộp có cạnh chiều sâu chạy về điểm tụ.

Khi nào nên học sang phối cảnh 2 điểm tụ?

Khi bạn đã vẽ được ngôi nhà, dãy phố và căn phòng 1 điểm tụ mà không còn lỗi đường lệch. Phối cảnh 2 điểm tụ dùng để vẽ góc nhà nhìn xiên, với hai điểm tụ trên cùng đường chân trời.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia tiếng Anh: Vanishing point, Horizon, Perspective (graphical), Hans Vredeman de Vries.
• Jon Messer, Jon Messer's Perspective Class (blog bài giảng phối cảnh).
• Garth Glazier, Exercise 5: One Point Perspective, Drawing an Interior Space.
• DrawingHowToDraw, How to Draw a Room in 1 Point Perspective.
• Bản khắc của Hans Vredeman de Vries (1605) qua Wikimedia Commons, ảnh quét của Deutsche Fotothek, phạm vi công cộng.