Cách vẽ hoa phượng, hoa cẩm tú cầu cho thiệp và sổ tay

Cách vẽ hoa phượng và hoa cẩm tú cầu: cấu tạo hoa, 4 cánh đỏ và cánh cờ của phượng, vẽ khối cẩm tú cầu, màu nên dùng và bố cục cho thiệp, sổ tay.

Trả lời nhanh: Muốn vẽ hoa phượng cho đúng, nhớ công thức "4 cánh đỏ + 1 cánh cờ": bốn cánh đỏ cam xoè ra, cánh thứ năm dựng đứng, lốm đốm trắng vàng; thêm nhị dài cong và lá kép lông chim li ti. Cẩm tú cầu thì ngược lại: đừng vẽ từng bông, hãy vẽ một khối tròn rồi chấm các bông nhỏ 4 cánh lên mép khối. Bảng dưới tóm tắt điểm nhận diện để vẽ thiệp và sổ tay.

Nguồn: Wikipedia: Phượng vĩ, Delonix regia, Chi Tú cầu, Hydrangea macrophylla.

Chùm hoa phượng: bốn cánh đỏ xoè ra, một cánh cờ lốm đốm trắng vàng, nụ xanh tròn ở đầu cuống.

Tranh minh hoạ trong bài là tác phẩm thật của các hoạ sĩ, mình tìm qua Pinterest; tên tác giả và nguồn ghi ngay dưới mỗi bức, bản quyền thuộc về tác giả. Bài cách vẽ hoa đơn giản mà đẹp có phần phượng và cẩm tú cầu ngắn cho người mới; bài này đi sâu vào cấu tạo hoa, từng bước vẽ và cách đặt hoa lên thiệp, sổ tay.

Hoa phượng trông thế nào?

Theo Wikipedia, phượng vĩ có nguồn gốc từ Madagascar, cao khoảng 10 đến 15 m, tán xoè rộng. Những chi tiết dùng được khi vẽ:

• Cánh hoa: 4 cánh to xoè rộng màu đỏ tươi hay đỏ hơi cam, dài tới 8 cm; cánh thứ năm mọc thẳng, lớn hơn một chút và lốm đốm trắng, vàng (gọi là cánh cờ).
• Chùm hoa: hoa mọc thành chùm dọc và ở đầu cành, nên một cành phượng thường có hoa nở, hoa hé và nụ cùng lúc.
• Lá: lá kép lông chim hai lần, mỗi lá dài 30 đến 50 cm, chia thành rất nhiều lá chét nhỏ, màu xanh lục sáng.
• Quả: quả đậu dài tới 60 cm, xanh khi non, nâu sẫm khi chín.

Bức minh hoạ thực vật của Shreyasi Botanicals cho thấy rõ từng phần: cánh mép gợn sóng, cánh cờ trắng có vệt đỏ, chùm nhị dài cong lên và một nhánh lá chét nhỏ.

Nhìn gần một bông phượng: cánh mép gợn, nhị dài cong, lá kép lông chim rất nhỏ.

Cách vẽ hoa phượng từng bước

1. Đặt tâm và khung: chấm một điểm làm tâm, phác một hình tròn nhẹ làm khung cho cả bông.
2. Bốn cánh đỏ: vẽ 4 cánh hình thìa (cuống hẹp, đầu to), mép gợn sóng, xoè đều quanh tâm. Cánh không cần đều nhau.
3. Cánh cờ: cánh thứ năm dựng lên phía trên, to hơn một chút; để trắng hoặc vàng nhạt rồi chấm, kẻ các vệt đỏ.
4. Nhị: 8 đến 10 nét nhị dài, cong lên khỏi tâm, đầu nhị chấm đậm.
5. Nụ và cuống: thêm vài nụ tròn xanh trên cuống mảnh xung quanh bông chính.
6. Lá: vẽ một trục lá, rồi chấm hai hàng lá chét nhỏ đối nhau dọc trục; ở xa chỉ cần một mảng xanh có răng.
7. Màu: đỏ son cho cánh, thêm đỏ thẫm sát tâm và đỏ cam ở mép sáng; cánh cờ trắng vàng; lá xanh lục sáng.

Khi vẽ cả cây, đừng vẽ từng chiếc lá. Tranh của Vijay Kiyawat gom hoa, quả đậu và lá thành từng mảng màu; tán phượng ngoài đời cũng nhìn như vậy từ xa.

Cả cây phượng: hoa, quả đậu dài và lá kép vẽ thành từng mảng màu thay vì từng chiếc lá.

Cẩm tú cầu trông thế nào?

Theo Wikipedia, cẩm tú cầu thuộc chi Tú cầu (Hydrangea). Hầu hết các loài có hoa trắng, nhưng một số loài, điển hình là H. macrophylla, đổi màu hoa theo độ pH của đất: ban đầu trắng, sau chuyển dần sang xanh lam hoặc hồng. Ở Việt Nam, hoa được biết nhiều ở Đà Lạt, Sa Pa, Tam Đảo. H. macrophylla có lá mọc đối, dài tới 15 cm, mép thường có răng cưa; cụm hoa có hai kiểu: cụm tròn (mophead) và cụm dẹt có vòng bông to bao quanh nhóm bông nhỏ ở giữa (lacecap).

Cách vẽ cẩm tú cầu từng bước

1. Vẽ khối: một hình tròn hoặc hơi bầu dục cho cả cụm hoa. Đây là bước quan trọng nhất.
2. Chia sáng tối: quyết định nguồn sáng; nửa phía sáng tô nhạt, nửa kia tô đậm hơn ngay từ lớp đầu.
3. Bông nhỏ ở mép: vẽ rõ 6 đến 10 bông nhỏ 4 cánh ở mép khối và phía sáng; phần còn lại chỉ chấm mảng.
4. Tâm bông: chấm một điểm nhỏ đậm hơn ở giữa vài bông.
5. Lá: hai đến ba lá to hình trứng nhọn đầu, gân giữa rõ, mép răng cưa, mọc đối nhau dưới cụm hoa.
6. Màu: pha hai màu cạnh nhau (lam và tím, hoặc hồng và tím) và để chúng loang vào nhau trong cùng một cụm.

Hai cách thể hiện dưới đây: một cành đơn rất hợp với thiệp (Laura Row Studio), và cả chậu hoa vẽ bằng nét cọ ngắn kiểu sơn dầu (Libby Anderson).

Cẩm tú cầu: một cành đơn cho thiệp, hoặc cả chậu hoa vẽ bằng các nét cọ ngắn.

Nếu thích lối màu nước loang, có thể vẽ cẩm tú cầu chỉ bằng vài mảng màu tan vào nền như tranh của hoạ sĩ Nhật Yuko Nagayama, nơi cẩm tú cầu tím xanh nằm phía sau bình hoa mẫu đơn.

Lối màu nước loang: cẩm tú cầu chỉ là vài mảng tím xanh tan vào nền.

Đặt hoa lên thiệp và sổ tay

Phượng và cẩm tú cầu có cùng một nguyên tắc với hoa Tết: vẽ khung (cành hoặc khối) trước, chi tiết sau. Xem thêm cách vẽ hoa mai, hoa đào và cách vẽ hoa sen.

Vẽ bằng gì?

• Màu nước: hợp cẩm tú cầu nhất, vì hai màu loang vào nhau tự nhiên.
• Gouache, acrylic: hợp phượng đỏ trên nền đậm; xem gouache và vẽ tranh acrylic cho người mới.
• Bút chì màu, bút line: hợp trang sổ tay, nét rõ, ít lem.
• Vẽ số: tách hoa, lá, nền ra layer riêng để dễ đổi màu; xem ibisPaint X hoặc Procreate.

Lỗi thường gặp

• Phượng 5 cánh đỏ giống nhau: thiếu cánh cờ trắng vàng thì hoa trông như hoa dâm bụt.
• Lá phượng to bản: lá phượng là lá kép li ti, không phải lá đơn to.
• Vẽ từng bông cẩm tú cầu bằng nhau khắp khối: khối hoa sẽ phẳng; chỉ vẽ rõ bông ở mép và phía sáng.
• Một màu phẳng cho cả cụm cẩm tú cầu: thêm sắc thứ hai và vùng đậm phía tối.

Câu hỏi thường gặp

Hoa phượng có mấy cánh?

Hoa phượng có 5 cánh: 4 cánh đỏ hoặc đỏ cam xoè rộng và 1 cánh mọc thẳng, lớn hơn một chút, lốm đốm trắng vàng.

Vẽ lá phượng thế nào cho nhanh?

Vẽ một trục lá rồi chấm hai hàng lá chét nhỏ đối nhau; ở xa chỉ cần một mảng xanh có mép răng.

Vẽ cẩm tú cầu bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ một khối tròn cho cả cụm hoa, chia sáng tối, rồi mới vẽ vài bông nhỏ 4 cánh ở mép và phía sáng.

Cẩm tú cầu có những màu nào?

Phần lớn các loài có hoa trắng; một số loài như H. macrophylla đổi sang xanh lam hoặc hồng tuỳ độ pH của đất, nên tranh thường dùng lam, hồng, tím.

Vẽ hoa lên sổ tay bằng gì để không thấm?

Dùng bút line chống nước và lớp màu nước mỏng, hoặc bút chì màu; với giấy mỏng nên tránh màu nước đậm.