Tin sáng tạo quốc tế 08/10: ArtCraft mở mã nguồn bộ app kiểu Adobe

ArtCraft mở mã nguồn PhotoCraft, VectorCraft và các ứng dụng làm theo bộ Adobe; MagicPicker lên bản 10, Photoshop 27.11 tách tóc sạch viền hơn, hai Site of the Day mới.

Bốn tin trong bản tin ColorME Newsroom hôm nay đều xoay quanh công cụ của người làm thiết kế: một bộ phần mềm mã nguồn mở mới, một plugin chọn màu, bản cập nhật Photoshop và hai website được vinh danh. Mỗi tin có đường dẫn để bạn đọc bản gốc, và hình (nếu có) được ghi nguồn ngay bên dưới.

1. ArtCraft mở mã nguồn một bộ ứng dụng làm theo Photoshop, Illustrator, Premiere

Nhóm ArtCraft (Mỹ) đang công khai trên GitHub một loạt phần mềm sáng tạo miễn phí, mã nguồn mở, mà họ gọi chung là Crafting Apps. Mỗi ứng dụng là một bản viết lại từ đầu, theo cách làm việc của một phần mềm quen thuộc với dân thiết kế:

• PhotoCraft: chỉnh sửa ảnh, làm theo Photoshop.
• VectorCraft: vẽ vector, làm theo Illustrator.
• FilmCraft: dựng phim, làm theo Premiere Pro.
• LightCraft: quản lý thư viện ảnh và xử lý ảnh raw, làm theo Lightroom.
• PdfCraft: đọc, sắp xếp và bảo vệ tệp PDF, làm theo Acrobat.
• EffectCraft: đồ họa chuyển động và kỹ xảo.
• DesignCraft: dàn trang và xuất bản.

Các kho mã đầu tiên được tạo ngày 30/9, và chỉ sau hơn một tuần kho PhotoCraft đã có hơn 17.000 lượt gắn sao trên GitHub (số đo sáng 8/10). Ngày 7/10 nhóm phát hành PhotoCraft 0.3.0 và VectorCraft 0.4.0, đồng thời mở thêm kho mã cho các ứng dụng văn phòng, âm thanh và bản vẽ kỹ thuật.

PhotoCraft có gì. Theo trang giới thiệu của dự án, ứng dụng có layer, mặt nạ, 16 loại adjustment layer (Curves, Levels, Hue/Saturation...), layer style, chữ, hình vector, 34 công cụ và hơn 70 bộ lọc xem trước trực tiếp. Menu, bảng điều khiển và phím tắt được đặt ở vị trí người dùng Photoshop đã quen. Ứng dụng mở và lưu được tệp PSD nhiều lớp, chạy trên macOS, Windows, Linux và cả trong trình duyệt. Phần chọn chủ thể tự động chạy ngay trên máy của bạn, không cần tài khoản hay máy chủ.

Giấy phép. PhotoCraft dùng giấy phép kép MIT hoặc Apache 2.0, hai giấy phép mã nguồn mở rất thoáng: ai cũng được dùng, sửa và phân phối lại, kể cả cho mục đích thương mại. Các ứng dụng còn lại trong bộ được GitHub ghi nhận là Apache 2.0. Nhóm cho biết họ viết theo lối "clean-room": chỉ dựa vào tài liệu công khai và cách phần mềm gốc hoạt động, không dùng mã, shader hay tài nguyên của Adobe. Lưu ý: phần mềm ArtCraft chính của nhóm, một studio tạo ảnh và video bằng AI, dùng giấy phép riêng có giới hạn thương mại, không phải giấy phép mở như bộ Crafting Apps.

Ai đứng sau. Người đóng góp chính của các kho mã là Brandon Thomas, kỹ sư và nhà làm phim ở Atlanta (Mỹ), người sáng lập ArtCraft. Tổ chức của nhóm trên GitHub tự giới thiệu là nơi làm "công cụ và mô hình mã nguồn mở cho người sáng tạo".

Đã dùng thay Photoshop được chưa? Chưa, và chính nhóm làm nói thẳng điều này. Trang dự án ghi PhotoCraft đang ở giai đoạn "early alpha" và "chưa phải là phần mềm thay thế Photoshop cho công việc chuyên nghiệp hằng ngày". Những phần còn thiếu nhiều nhất theo họ: các tính năng AI tạo sinh, khoảng hai mươi công cụ, chiều sâu về chữ và quy trình chuyên nghiệp, và khả năng chạy plugin. Trên trang tổng hợp, chỉ PhotoCraft và PdfCraft được ghi là early alpha; năm ứng dụng còn lại ở trạng thái "đang phát triển".

Vì sao đáng để ý: với người đang học thiết kế, đây là tin về lựa chọn chứ chưa phải tin về việc đổi phần mềm. Lâu nay phần mềm mở như GIMP, Krita hay Inkscape đều có giao diện và cách làm riêng, nên người học Photoshop chuyển sang phải học lại. Bộ Crafting Apps đi hướng ngược lại: giữ nguyên thói quen cũ và đọc được tệp PSD. Nếu dự án đi được đường dài, kỹ năng bạn học trên Photoshop hay Illustrator sẽ dùng được ở nhiều nơi hơn. Còn hiện tại, bản alpha có thể lỗi và mất việc đang làm, nên hãy chỉ thử trên bản sao của tệp, đừng dùng cho bài nộp hay việc của khách. Một cách thử có ích: mở một tệp PSD bài tập của bạn trong PhotoCraft và xem layer, mặt nạ, chữ có hiển thị đúng không. Kiến thức nền về layer, mặt nạ và đường pen thì dùng được ở mọi phần mềm; bạn có thể học bài bản trong khóa học Photoshop và khóa học Illustrator của ColorME.

Nguồn: ArtCraft: Crafting Apps, kho mã PhotoCraft (phần Status và License), các bản phát hành PhotoCraft, tổ chức ArtCraft trên GitHub và giấy phép của ArtCraft.

2. MagicPicker 10: plugin bánh xe màu cho Photoshop có thêm "vùng màu"

MagicPicker là plugin thêm một bánh xe màu vào Photoshop và Illustrator, được nhiều người vẽ digital painting và concept art dùng thay cho bảng chọn màu mặc định. Nhà phát triển Anastasiy vừa công bố bản 10; trang CG Channel đưa tin ngày 7/10 và cho biết đây là bản lớn đầu tiên sau bốn năm.

Tính năng chính là Color Areas (vùng màu). Bạn khoanh một khoảng giới hạn trên bánh xe màu hoặc ô màu, hoặc lấy khoảng đó từ một bức ảnh bằng một lần bấm, rồi chỉ chọn màu bên trong khoảng ấy. Nhờ vậy nền, nhân vật và điểm nhấn có thể có dải màu riêng, và bạn khó "lạc" sang một màu phá vỡ hòa sắc của bức tranh.

Các thay đổi khác theo bài công bố:

• Chạy trực tiếp trên máy Mac dùng chip Apple Silicon, không cần lớp chuyển đổi Rosetta (cần Photoshop 27.8 trở lên).
• Giao diện vẽ lại; ô màu trước và màu sau kéo to nhỏ được.
• Bảng chọn màu nổi (HUD) có thể giữ nguyên trên màn hình trong lúc vẽ.
• Thêm hệ màu OKLab và OKLCH bên cạnh HSB, HSL, RGB, CMYK.
• Cảnh báo ngay khi bạn chọn một màu nằm ngoài khả năng in.
• Xuất bảng màu sang CSS và Tailwind bằng một lần bấm.
• Tương thích Photoshop và Illustrator từ CS6 đến bản 2026, trên Windows và macOS.

Vì sao đáng để ý: giới hạn bảng màu là một trong những bài tập phối màu hiệu quả nhất, và Color Areas biến bài tập đó thành một thao tác trong phần mềm. Bạn không cần plugin để luyện: hãy thử chọn trước ba khoảng màu cho nền, chủ thể và điểm nhấn rồi tự giữ mình trong đó. Công cụ bánh xe màu và tạo bảng màu của ColorME giúp bạn chọn các khoảng này miễn phí trên trình duyệt. Nếu muốn học vẽ bài bản từ ánh sáng đến màu sắc, xem khóa học Digital Painting.

Nguồn: Anastasiy's Blog; ngày đưa tin theo CG Channel.

3. Photoshop 27.11: tách tóc, lông sạch viền hơn và có bản dùng thử miễn phí

Adobe đã đăng ghi chú phát hành cho Photoshop 27.11 trên máy tính, bản mà hãng gọi là bản cập nhật tháng 9/2026 (trang ghi chú được cập nhật ngày 5/10). Năm thay đổi được nêu:

• Enhance edge: tính năng dùng AI để làm sạch viền vùng chọn. Theo Adobe, nó loại bỏ hiện tượng viền bị ám màu nền cũ và giữ được chi tiết nhỏ ở tóc, lông và các mép nửa trong suốt, để chủ thể ghép được lên bất kỳ nền nào.
• Mô hình GPT Image 2 bản nâng cấp cho Generate Image và Prompt to edit: sửa đúng một chỗ, ví dụ đổi chiếc áo khoác, mà vẫn giữ nguyên khuôn mặt, logo và khung cảnh xung quanh. Adobe nói kết quả dễ đoán hơn và ít phải chạy lại.
• Nhanh hơn trên Windows: Photoshop tự thu thập dữ liệu cách dùng thực tế để tối ưu các bản phát hành; người dùng không cần làm gì.
• Dùng thử không cần thuê bao: tải Photoshop về và đăng nhập bằng email để thử phần chỉnh ảnh Firefly, với một số lượt tạo hình AI miễn phí mỗi ngày, trước khi quyết định nâng cấp.
• Dọn danh sách Recents: đổi tên hoặc xóa các mục trong tab Recents của hộp thoại New Document.

Bản này cũng sửa một loạt lỗi do người dùng báo, trong đó có lỗi hộp thoại Canvas Size không nhớ đơn vị đo và lỗi Edit > Stroke dùng màu cũ ở lần bấm đầu tiên.

Vì sao đáng để ý: tách tóc khỏi nền là việc người học Photoshop nào cũng gặp, và viền bị ám màu là lỗi dễ lộ nhất khi ghép ảnh. Công cụ mới làm nhanh phần việc này, nhưng bạn vẫn cần hiểu mặt nạ (mask) và vùng chọn để sửa khi máy làm sai. Hãy mở một tấm ảnh chân dung có tóc bay, thử tách bằng cách cũ rồi bằng Enhance edge và so hai kết quả trên một nền tối và một nền sáng. Cần tách nền nhanh cho một tấm ảnh đơn giản, bạn có thể dùng công cụ xóa nền ảnh miễn phí của ColorME; còn muốn nắm chắc layer, mask và ghép ảnh thì xem khóa học Photoshop.

Nguồn: Adobe: Photoshop on desktop release notes.

4. Awwwards: bản quét LIDAR chạy ngay trên trình duyệt và một trang agency chỉ dùng đen trắng

Awwwards, nơi chấm điểm website hằng ngày bởi một hội đồng nhà thiết kế và lập trình viên, vừa chọn hai Site of the Day rất khác nhau.

Ngày 6/10: Lidar Drone Scanning của studio Riotters, đạt 7,68/10 và nhận thêm Developer Award. Theo mô tả, đây là một thử nghiệm nghiên cứu của studio: biến dữ liệu quét LIDAR thô từ drone thành một đám mây điểm 3D hiển thị trực tiếp trên trình duyệt bằng WebGL. Trang dùng Three.js và Next.js, và chỉ có hai màu: xám rất nhạt (#dfe5e8) và xanh than (#28363e).

Ngày 7/10: twks, website của chính agency sáng tạo twks ở Geneva (Thụy Sĩ), hoạt động từ năm 2011, đạt 7,35/10. Bảng màu của trang chỉ có đen (#000000) và trắng (#FFFFFF); phần màu sắc đến hoàn toàn từ hình ảnh các dự án. Awwwards xếp trang này vào các nhóm Typography, Gallery và Microinteractions.

Vì sao đáng để ý: cả hai trang đều dùng đúng hai màu. Với người mới học thiết kế web, đây là bằng chứng rằng một bảng màu rất hẹp vẫn tạo được ấn tượng nếu chữ, khoảng trắng và hình ảnh được xử lý kỹ. Bài tập gợi ý: mở cả hai trang, chụp màn hình ba khung bất kỳ và ghi lại cỡ chữ lớn nhất, nhỏ nhất và khoảng cách giữa các khối. Khi tự phối màu cho giao diện, nhớ kiểm tra chữ có đủ rõ trên nền không bằng công cụ kiểm tra độ tương phản. Bạn cũng có thể xem thêm hai Site of the Day khác trong bản tin ngày 4/10, và nếu muốn đi theo hướng thiết kế giao diện, tham khảo khóa học UI/UX.

Nguồn: Awwwards: Lidar Drone Scanning và Awwwards: twks.

Đọc thêm

Tin sáng tạo quốc tế được cập nhật mỗi ngày trong mục Newsroom của Blog ColorME. Mỗi tin là phần tóm tắt do ColorME tự viết; hình ảnh thuộc về các đơn vị được ghi dưới từng hình, và chi tiết đầy đủ nằm ở nguồn gốc được dẫn dưới từng tin.