Tin sáng tạo quốc tế 01/11: Sausage Regular, kiểu chữ có chân bo tròn của JFFF cho bao bì đồ ăn, menu và poster, giấy phép OFL

Sausage Regular của JFFF: chữ có chân bo tròn, giấy phép OFL; Geist có thêm Geist Serif; Packer-IO 1.5 vào Blender; SketchUp 2027; nhận diện WING'IN.

Bản tin ColorME Newsroom Chủ nhật này mở đầu bằng một kiểu chữ có thể tải về dùng ngay: Sausage Regular của JFFF (Just For Free Font), chữ có chân bo tròn, nét mập như biển hiệu quán ăn giữa thế kỷ 20, phát hành theo giấy phép SIL Open Font License 1.1. Tiếp theo là Geist của Vercel, họ chữ vừa có thêm bản có chân Geist Serif. Hai tin công cụ cho người làm 3D: Packer-IO 1.5 xếp UV nhanh hơn và có cầu nối vào Blender, cùng SketchUp 2027 với bộ công cụ dựng hình theo thủ tục. Phần nhận diện là quán gà WING'IN của Brandegree, với chữ W ghép từ hai cánh gà. Cuối bài là phần AI và công nghệ.

1. Sausage Regular: kiểu chữ có chân bo tròn của JFFF cho bao bì đồ ăn, menu và poster

Đây là gì. Ngày 30/10, Abduzeedo giới thiệu Sausage Regular, kiểu chữ tiêu đề (display) có chân của JFFF, nền tảng chữ độc lập có tên đầy đủ là Just For Free Font. Theo trang của JFFF, chữ mang "tính cách hào phóng, thân thiện của biển hiệu quán ăn trong xóm hay một mẩu quảng cáo cổ": thân chữ nặng gặp chân chữ rộng và bo tròn, nên có trọng lượng lớn mà các cạnh vẫn mềm. Họ chữ có hai kiểu là Regular và Outline (chữ viền), định dạng TTF.

Giấy phép ghi rõ trên trang. Trang của JFFF ghi Sausage Regular là "Free for personal and commercial use" theo giấy phép OFL 1.1: dùng được cho dự án cá nhân, việc nhận của khách và cả sản phẩm đem bán (logo, bao bì, áo, cốc, poster, sách, quảng cáo, video, web và ứng dụng), không cần xin phép riêng và không bắt buộc ghi tên JFFF trên sản phẩm. Có ba điều cần nhớ: khi chia sẻ lại file font phải kèm thông báo bản quyền và văn bản OFL; không được bán riêng file font; bản font đã sửa vẫn phải theo OFL.

Dùng vào đâu. JFFF gợi ý đặt chữ cho menu tiệm bánh và quán cà phê, bao bì đồ ăn, poster lễ hội, biển hiệu cửa hàng; để một hai chữ làm điểm nhấn, còn phần mô tả đặt bằng một kiểu chữ nhẹ hơn. Abduzeedo nhận xét chữ vẫn rõ khi xếp sát nhiều dòng, nhờ những lòng chữ nhỏ như trong chữ A hoa và vòng chữ g gọn. Bộ mẫu chữ (specimen) có 15 hình; JFFF ghi rõ nhân vật và bóng đổ trong các hình đó là phần minh họa riêng, còn bản thân font chỉ đặt được một màu.

Lưu ý với chữ Việt. Trang của JFFF ghi font "Latin only" và không nhắc tới tiếng Việt. Trước khi dùng cho biển hiệu hay menu tiếng Việt, hãy gõ thử những chữ như "Ặ", "Ữ", "ợ" ở cỡ lớn; nếu thiếu dấu, có thể chọn một cặp font đủ dấu trong bài font chữ menu đẹp cho quán, spa. ColorME chưa thử font này.

2. Geist: họ chữ của Vercel có thêm bản có chân Geist Serif, trang mẫu chữ cho kéo thử độ đậm

Đây là gì. Ngày 31/10, Abduzeedo viết về trang mẫu chữ (font specimen) của Geist, họ chữ do Vercel làm cùng Basement Studio. Trang Geist của Vercel hiện gắn nhãn "New" với dòng "Geist Serif is now available". Theo Vercel, Geist được làm "cho lập trình viên và nhà thiết kế": bắt đầu từ bản đơn cách (monospace) cho môi trường viết code, rồi mở rộng thành bốn nhánh Sans, Serif, Mono và Pixel, lấy cảm hứng từ trường phái thiết kế Thụy Sĩ.

Trang mẫu chữ như một bàn thử. Theo Abduzeedo, trang tránh cả hai lối mòn của trang giới thiệu font: không phải một cuốn catalogue PDF chuyển sang web, cũng không ngập hiệu ứng che mất nét chữ. Người xem có thể kéo thanh độ đậm qua 9 mức từ Thin tới Ultra Black, đổi cỡ chữ, khoảng cách chữ, và mở bảng xem từng ký tự với điểm neo (anchor) cùng các đường cao chữ hoa, chiều cao chữ x, đường chân chữ.

Cài đặt và giấy phép. Vercel đưa ba cách dùng: cài qua npm (gói geist, có đủ bộ ký tự), qua Google Fonts (thiếu một phần ký tự và tính năng OpenType; Geist Serif "coming soon to Google Fonts") hoặc tải file .zip gồm OTF, WOFF2 và font biến thiên. Geist Serif có các kiểu Regular, Square, Triangle, Heart; Geist Pixel có năm hình điểm ảnh Square, Grid, Circle, Triangle, Line, chọn qua một trục biến thiên tên ELSH. Trang ghi font "Licensed under OFL. Use it on your sites and projects."

Học được gì. Bảng ký tự hiện trên trang có Ă, Â, Ê, Ô, đ nhưng không thấy Ơ, Ư hay các chữ mang dấu nặng như Ạ, và trang không nhắc tới tiếng Việt; muốn dùng cho giao diện tiếng Việt cần gõ thử trước. Cách trình bày của trang là mẫu tốt cho ai làm portfolio về chữ: cho người xem tự kéo, tự gõ, thay vì chỉ đưa ảnh tĩnh. ColorME chưa thử Geist Serif.

3. Packer-IO 1.5: xếp UV nhanh gấp đôi, thêm cầu nối UnwrellaConnect vào Blender

Đây là gì. Packer-IO là ứng dụng độc lập của 3D-IO dùng để xếp các mảnh UV (UV island) của mô hình 3D sao cho ít khoảng trống nhất, giúp texture dùng hết diện tích ảnh. Ngày 29/10, trang UV-Packer của 3D-IO công bố bản 1.5 và viết "Packer-IO 1.5 is available now as a free standalone UV packing application". CG Channel đưa tin ngày 30/10.

Có gì mới. Theo 3D-IO, bản 1.5 xếp UV "nhanh tới 2 lần", nhờ cách đặt mảnh mới hiệu quả hơn khi có nhiều mảnh cùng hình dạng. Giao diện có sẵn nhiều ngôn ngữ, bộ dựng hình dùng DirectX trên Windows và Metal trên macOS, kèm các bản sửa lỗi: tiền xử lý chậm do tách viền quá nhiều, lỗi mở file glTF có kênh UV hỏng, và mảnh UV tự chồng lên nhau. CG Channel nhắc lại rằng Packer-IO chỉ xếp UV chứ không trải UV (unwrap), chạy trên Windows 10 trở lên và macOS 10.15 trở lên.

Dùng ngay trong Blender. Theo trang GitHub của dự án, UnwrellaConnect "is a free extension" nối Blender với Packer-IO (từ bản 1.2.0) hoặc Unwrella-IO; mọi thao tác nằm trong trình sửa UV của Blender, không phải xuất rồi nhập lại mô hình. Cần Blender 4.2 trở lên, mã nguồn theo giấy phép MIT. CG Channel cho biết UnwrellaConnect thay cho UV-Packer for Blender, plugin cũ của 3D-IO. Người mới học Blender có thể bắt đầu từ bài học Blender cho người mới: 8 bài thực hành. ColorME chưa thử.

4. SketchUp 2027: công cụ dựng hình theo thủ tục, nhập USDZ, giao diện chung cho Windows và macOS

Đây là gì. Theo CG Channel ngày 30/10, Trimble phát hành SketchUp 2027.0, phần mềm dựng hình kiến trúc mà dân thiết kế nội thất và họa sĩ ý tưởng cũng hay dùng để dựng nhanh khối. Điểm mới lớn nhất của bản desktop (có trong gói Pro và Studio) là SketchUp Procedures, nhóm công cụ dựng hình theo thủ tục: tạo ra các thành phần sửa lại được bất cứ lúc nào thay vì khối hình cố định. Trong nhóm này có công cụ mới Copy Along để rải vật thể dọc một đường; công cụ Follow Me (đùn một mặt theo đường dẫn) và một số công cụ Solid cũng hỗ trợ kiểu thành phần này.

Các thay đổi khác. Thêm bộ mẫu gạch chéo (hatch) cho phần mặt cắt khi cắt mô hình bằng mặt phẳng cắt; lệnh Add Location nhận hệ tọa độ tham chiếu để gắn vị trí địa lý; đặt Live Components tương tác hơn; sắp xếp thành phần theo tag trong Outliner. LayOut, ứng dụng làm bản vẽ 2D từ mô hình 3D, có khung vẽ không giới hạn khổ giấy để vẽ tỷ lệ 1:1 và bảng chỉnh ảnh (độ mờ, sắc độ, độ sáng, tương phản) ngay trong khung nhìn. Cả SketchUp và LayOut dùng chung một giao diện trên Windows và macOS với thanh công cụ gắn được (dockable); nhập được file USDZ bên cạnh USD, thêm tùy chọn khi nhập DWG và DXF. Mục này không kèm ảnh vì nguồn chỉ có video. Nếu nhận được file .skp mà chưa cài phần mềm, xem bài file SKP là gì, cách mở file SketchUp. ColorME chưa thử bản 2027.

5. WING'IN: Brandegree ghép hai cánh gà thành chữ W cho quán gà rán

Đây là gì. Abduzeedo ngày 30/10 giới thiệu bộ nhận diện và bao bì WING'IN do Brandegree, studio ở Tangier (Maroc), thực hiện. Theo trang dự án của Brandegree, WING'IN là quán gà phục vụ nhanh xây quanh một lời hứa: "bold wings, bigger flavour" (cánh gà đậm vị, hương vị lớn hơn). Studio làm chữ W hình cánh gà, hệ chữ giàu biểu cảm, bảng màu ấm, rồi đưa nhận diện lên bao bì mang đi, menu, đồng phục, biển hiệu, mạng xã hội và chuyển động.

Biểu tượng dựng từ cung tròn. Theo Abduzeedo, hai hình cánh gà nhập lại thành một chữ W mềm như dòng sốt vừa rót, được dựng từ các cung tròn chồng nhau để nét đều và nhận ra từ xa. Bên dưới là chữ logo xếp hình vòm, đường chân chữ hơi cong lên. Studio làm sẵn các bản logo ngang, xếp chồng và chỉ có biểu tượng để dùng từ màn hình nhỏ tới quầy bán.

Bốn màu, ba kiểu chữ. Bảng màu gồm Primary Red #D92E17, Deep Brown #290E0C, Hot Orange #EB5901 và Warm Cream #F7E6B2. Tiêu đề đặt bằng Fragtude Serif, chữ hoa phụ trợ là EFCO Overhold, còn số và nhãn menu dùng PT Sans Bold. Thương hiệu phụ WINGBAR có huy hiệu tròn và dòng chữ viết tay "Where Freshness Gets Saucy".

Học được gì. Một biểu tượng dựng bằng hình học (ở đây là các cung tròn) giữ được nét đều khi phóng to lên biển hiệu hay thu nhỏ thành icon. Có thể dán bốn mã màu trên vào công cụ đổi mã màu của ColorME để lấy mã RGB hay CMYK khi in bao bì, và đọc thêm 7 nguyên tắc thiết kế logo đơn giản mà đẹp.

AI và công nghệ

OpenAI, Google, Microsoft và Anthropic sẽ theo một tín hiệu chung để website từ chối cho AI lấy dữ liệu huấn luyện

Theo The Verge ngày 30/10, bốn công ty AI này cho biết sẽ áp dụng một chuẩn mới để chủ website từ chối cho trình thu thập (crawler) AI lấy nội dung đi huấn luyện mô hình. Tín hiệu chung này gọi là "policy token", do Kevin Kelley, trưởng nhóm kỹ thuật về chuẩn của Anthropic, đề xuất tại IETF, và nằm trong file robots.txt của website. Hiện nay mỗi website phải khai báo riêng với từng công ty AI; với tín hiệu chung, một dòng khai báo áp dụng cho nhiều công ty cùng lúc.

Anthropic đã áp dụng; Google và Microsoft dự định hỗ trợ từ năm sau; OpenAI nói sẽ làm "trong những tháng tới". Microsoft cho biết sẽ có tùy chọn chi tiết, tách việc từ chối huấn luyện khỏi việc từ chối "grounding" (cho AI dẫn nguồn khi trả lời), và website vẫn xuất hiện trên kết quả tìm kiếm Bing. Meta bày tỏ ủng hộ nhưng chưa nói có tuân theo hay không. Với designer có website portfolio, đây là một cách kiểm soát việc tác phẩm bị đưa vào dữ liệu huấn luyện, khi các công ty bắt đầu hỗ trợ.

Continuum 2027: các công cụ tạo mặt nạ bằng học máy chính xác hơn, thêm công cụ làm chữ 2D

Theo CG Channel ngày 31/10, Boris FX phát hành Continuum 2027.0, bộ plugin hiệu ứng dùng trong After Effects, DaVinci Resolve, Nuke và các phần mềm dựng phim, ghép hình khác. Các công cụ tạo mặt nạ bằng học máy (ML) ra mắt từ bản 2026 được nâng cấp: BCC+ Face ML nay bám theo toàn bộ khuôn mặt, kể cả tai, nên ít phải sửa tay; BCC+ Matte Refine ML giữ chi tiết mảnh như tóc tốt hơn; BCC+ Witness Protection ML (che mặt người trong cảnh quay) dùng mặt nạ sát đường viền thay cho hình bầu dục.

Ngoài phần AI, bản này có BCC Text, công cụ làm chữ 2D dạng vector: đặt chữ trong không gian 3D, tạo chuyển động cho từng ký tự, có sẵn bộ tạo số đếm, timecode, ngày tháng, đếm ngược và chữ ngẫu nhiên, hỗ trợ font OpenType và TrueType kể cả chữ Nhật. Thêm BCC+ Noise Map Studio tạo nhiễu 3D theo thủ tục cho nền và mặt nạ, cùng năm hiệu ứng bẻ cong mới (Time Displacement, Curl, Waves, Bulge, Vector Blur). ColorME chưa thử.

Đọc thêm

Tin sáng tạo quốc tế được cập nhật mỗi ngày trong mục Newsroom của Blog ColorME. Hai bản tin gần nhất: Gregory Grotesk, kiểu chữ không chân có tiếng Việt và bao bì nước hoa Aplomb như một lá thư.