Hướng dẫn sử dụng Photoshop cho người mới bắt đầu và các bài học Photoshop cơ bản cho người mới bắt đầu

Liệu có các bài học Photoshop cơ bản nào dành cho người mới bắt đầu không? Nên học Photoshop từ đâu mới hợp lý? Hãy cùng tìm hiểu các bài học Photoshop cơ bản cho người mới bắt đầu ngay thông qua bài viết dưới đây nhé!

Bài này là một buổi học Photoshop thực hành: mở Photoshop, làm theo 8 bài học ngắn, cuối bài bạn có một poster do chính mình dựng. Mỗi bài có ảnh chụp màn hình, video quay thật và tên menu chính xác.

Cần kế hoạch học dài hạn thì xem lộ trình tự học Photoshop cơ bản; bài này tập trung vào việc mở Photoshop và làm.

Mọi ảnh chụp màn hình và video trong bài là Photoshop 2026 (bản 27.11, giao diện tiếng Anh) do ColorME quay trên máy Mac ngày 23/10/2026. Video được tua nhanh 1,3 lần và không có tiếng; bước nào làm bằng script, chú thích dưới video ghi rõ.

Tóm tắt nhanh: học xong bài này bạn làm được gì

• Nhận ra 5 khu vực của giao diện Photoshop.
• Tạo file đúng cỡ cho mạng xã hội hoặc bản in; hiểu Resolution, RGB và CMYK.
• Dùng Layer: tạo, đổi tên, sắp thứ tự, Opacity, khoá, gom nhóm.
• Chọn vật thể và che nền bằng Layer Mask, không xoá điểm ảnh nào.
• Cắt, xoay thẳng, đổi kích thước; chỉnh sáng và màu bằng Adjustment Layer.
• Xoá vật thể nhỏ, thêm chữ tiếng Việt, lưu PSD và xuất JPG, PNG.

Mục lục

1. Tóm tắt nhanh
2. Trước khi bắt đầu
3. Giao diện Photoshop
4. Bài 1: Tạo file mới, mở ảnh
5. Bài 2: Layer
6. Bài 3: Chọn vùng và Layer Mask
7. Bài 4: Cắt, xoay thẳng, đổi kích thước
8. Bài 5: Chỉnh sáng và màu
9. Bài 6: Xoá vật thể nhỏ
10. Bài 7: Chữ và poster đầu tiên
11. Bài 8: Lưu và xuất file
12. Photoshop tutorial: video nên xem
13. Bảng phím tắt
14. Bài tập Photoshop cơ bản
15. Lỗi hay gặp
16. Học tiếp
17. Câu hỏi thường gặp

Trước khi bắt đầu học Photoshop: phiên bản và cấu hình máy

Photoshop là phần mềm trả phí của Adobe, dùng theo gói thành viên Creative Cloud. Trên Windows, tên menu và công cụ giống bản Mac trong bài; khác ở phím: Ctrl tương ứng Command, Alt tương ứng Option. Mục cài đặt nằm ở Edit > Preferences trên Windows và Photoshop > Settings trên macOS (theo trang trợ giúp của Adobe).

Bảng dưới chép từ trang Adobe Photoshop on desktop technical requirements (Adobe cập nhật ngày 9/9/2026, ColorME đọc ngày 23/10/2026), phần “Technical requirements for version 27.x and later”:

Nói gọn: 8 GB RAM là mức tối thiểu, Adobe khuyên 16 GB trở lên, và cần mạng để kích hoạt.

Giao diện Photoshop: 5 khu vực cần biết

Theo trang Workspace overview của Adobe, không gian làm việc gồm các phần dưới đây. Hãy nhớ tên tiếng Anh vì tài liệu và video đều gọi như vậy.

Năm khu vực của giao diện. Ảnh mẫu: Kelly Sikkema / Unsplash.

Ba thao tác dùng liên tục:

• Phóng to, thu nhỏ: Zoom Tool (phím Z), bấm để phóng to, giữ Alt (Option trên Mac) khi bấm để thu nhỏ. View > Fit on Screen đưa cả ảnh vừa khung nhìn.
• Kéo khung nhìn: giữ phím cách để tạm chuyển sang Hand Tool, rồi kéo.
• Lỡ tay: Ctrl + Z (Command + Z) để hoàn tác, nhấn tiếp để lùi thêm bước; Window > History cho thấy mọi bước đã làm.

Bố cục bị rối hay mất panel: Window > Workspace > Reset Essentials.

Video 1: đổi công cụ để thấy Options bar thay đổi, mở một nhóm công cụ, mở Window > Workspace, rồi lướt qua các panel. Một đoạn khoảng 1,5 giây có cửa sổ ứng dụng khác che màn hình đã được cắt bỏ.

Bài 1: Tạo file mới và mở ảnh trong Photoshop

Tạo file mới (File > New)

1. Vào File > New… hoặc nhấn Ctrl + N (Windows), Command + N (macOS).
2. Hộp thoại New Document có các tab mẫu: Recent, Saved, Photo, Print, Art & Illustration, Web, Mobile, Film & Video. Chọn một mẫu hoặc tự điền ở cột Preset Details.
3. Điền Width, Height và đơn vị (Pixels cho màn hình, Millimeters cho bản in).
4. Resolution: 72 Pixels/Inch cho ảnh đăng mạng; bản in thường dùng 300.
5. Color Mode: RGB Color cho màn hình; CMYK chỉ khi nhà in yêu cầu.
6. Bấm Create.

Cỡ hay dùng:

RGB hay CMYK? RGB là màu của màn hình (trộn ánh sáng), CMYK là màu mực in và có ít màu tươi hơn. Người mới cứ làm ở RGB; khi in, hỏi nhà in cần file nào. Đổi hệ màu ở Image > Mode.

Hộp thoại New Document với cỡ 1080 × 1350 px cho poster ở bài 7.

Mở ảnh có sẵn

• File > Open… (Ctrl + O hoặc Command + O): mở ảnh thành một tab riêng.
• File > Place Embedded…: đưa ảnh vào file đang làm thành một layer Smart Object, co giãn nhiều lần không vỡ so với ảnh gốc; nhấn Enter (Return) để đặt.

Video 2: hộp thoại File > New, xem qua các tab mẫu, điền 1080 × 1350 px, 72 ppi, bấm Create. Ảnh mẫu của Adobe Stock trong các tab được làm mờ.

Bài 2: Layer, ý tưởng quan trọng nhất khi học Photoshop

Mỗi layer giống một tấm kính trong suốt xếp chồng: tấm trên che tấm dưới, sửa tấm này không đụng tấm kia. Bảng Layers ở góc phải dưới (không thấy thì vào Window > Layers).

Bảng Layers sau bài 5: hai adjustment layer xếp trên ảnh gốc và tác động lên những gì nằm dưới.

Ba thói quen nên có từ buổi đầu: đặt tên layer, gom nhóm layer liên quan, và không làm thẳng lên ảnh gốc (nhân bản hoặc dùng mask, adjustment layer). Layer Background bị khoá; bấm biểu tượng ổ khoá để biến nó thành layer thường.

Bài 3: Chọn vùng và Layer Mask (tách vật thể không phá ảnh)

Vùng chọn (đường viền nét đứt) cho Photoshop biết bạn muốn tác động lên đâu. Ba cách chọn nhanh:

• Object Selection Tool: rê chuột lên vật thể để Photoshop tô sáng nó, hoặc kéo một khung quanh vật thể.
• Quick Selection Tool: “tô” lên vùng muốn chọn, vùng chọn lan theo các mép rõ.
• Select > Subject: Photoshop tự chọn chủ thể nổi bật nhất trong ảnh.

Bỏ vùng chọn: Select > Deselect; đảo vùng chọn: Select > Inverse.

Layer Mask: che thay vì xoá

Có vùng chọn rồi, đừng nhấn Delete. Bấm nút Add layer mask (hình chữ nhật có vòng tròn ở đáy bảng Layers): Photoshop tạo mask đen trắng, trắng là hiện, đen là ẩn. Điểm ảnh bị ẩn vẫn còn nguyên, sửa lại bằng Brush Tool lúc nào cũng được. Đó là chỉnh sửa không phá huỷ (non-destructive).

1. Chọn layer ảnh, chọn Object Selection Tool, kéo một khung quanh chiếc cốc.
2. Thiếu chỗ nào thì giữ Shift và kéo thêm; thừa thì giữ Alt (Option) và kéo bớt.
3. Bấm Add layer mask. Nền biến mất, lộ ra layer màu bên dưới.
4. Tắt mask tạm thời: Layer > Layer Mask > Disable (hoặc Shift + bấm vào ô mask); bật lại bằng Enable.

Video 3: rê Object Selection Tool lên chiếc cốc, kéo khung chọn, chuyển sang Move Tool, bấm Add layer mask, rồi Layer > Layer Mask > Disable và Enable. Layer màu xanh bên dưới được tạo sẵn bằng script.

Mask trắng ở hình chiếc cốc, đen ở phần còn lại; ảnh gốc không mất điểm ảnh nào. Ảnh mẫu: Kelly Sikkema / Unsplash.

Tô mask bằng brush, mask chuyển dần bằng gradient: xem bài Layer Mask trong Photoshop: ghép ảnh không phá ảnh.

Bài 4: Cắt, xoay thẳng và đổi kích thước ảnh

Crop Tool: cắt và xoay thẳng

1. Chọn Crop Tool (phím C). Một khung cắt hiện quanh ảnh.
2. Trên Options bar, ô đầu tiên (mặc định ghi Ratio) cho chọn tỉ lệ có sẵn; hai ô bên cạnh để gõ tỉ lệ riêng, ví dụ 16 và 9. Bấm Clear để cắt tự do.
3. Kéo cạnh khung, hoặc kéo ảnh bên trong khung.
4. Xoay thẳng: bấm Straighten trên Options bar, kéo một đường dọc theo đường chân trời.
5. Nhấn Enter (Return trên Mac) để cắt.

Bỏ chọn Delete Cropped Pixels thì phần bị cắt chỉ bị giấu, sau này còn kéo rộng ra được.

Khung cắt với lưới chia ba trên ảnh hoàng hôn; ảnh sau đó được cắt về 2400 × 1350 px (16:9). Ảnh mẫu: Travis Fish / Unsplash.

Image Size: đổi kích thước cả ảnh

Vào Image > Image Size…. Đổi đơn vị của Width sang Pixels nếu đang là Centimeters như trong ảnh dưới, giữ biểu tượng xích nối Width và Height để ảnh không bị méo, điền Width mới (ví dụ 2000 px), để ô Resample được chọn, bấm OK. Thu nhỏ thì an toàn; phóng to nhiều sẽ mờ.

Hộp thoại Image Size.

Image > Canvas Size… thì khác: chỉ nới hoặc thu khung, nội dung giữ nguyên cỡ.

Bài 5: Chỉnh sáng và màu bằng Adjustment Layer

Image > Adjustments sửa thẳng lên điểm ảnh; Layer > New Adjustment Layer tạo một layer chỉnh màu riêng, sửa hay xoá lúc nào cũng được. Hãy dùng cách thứ hai.

1. Chọn layer ảnh, vào Layer > New Adjustment Layer > Curves…, bấm OK ở hộp thoại đặt tên.
2. Bảng Properties hiện đường cong. Bấm biểu tượng bàn tay có mũi tên (chỉnh trực tiếp trên ảnh), rồi kéo lên trên vùng sáng và kéo xuống trên vùng tối: đường cong thành hình chữ S, ảnh thêm tương phản.
3. Vào tiếp Layer > New Adjustment Layer > Hue/Saturation…, kéo Saturation để màu đậm hơn hoặc nhạt đi.
4. Bấm con mắt để so sánh trước sau; hạ Opacity để giảm tác dụng.

Levels đơn giản hơn Curves: ba con trượt cho vùng tối, giữa và sáng.

Video 4: Layer > New Adjustment Layer > Curves, OK, kéo trực tiếp trên bầu trời và mặt biển; rồi Hue/Saturation, kéo Saturation. Ảnh được mở và cắt 16:9 bằng script.

Trái: ảnh gốc. Phải: sau khi cắt 16:9, thêm Curves và Hue/Saturation. Ảnh mẫu: Travis Fish / Unsplash.

Đọc biểu đồ và 6 kiểu đường cong hay dùng: Curves trong Photoshop.

Bài 6: Xoá vật thể nhỏ khỏi ảnh

Photoshop 2026 có nhiều cách xoá vật thể thừa. Ba cách hợp với người mới:

• Edit > Fill…, Contents: Content-Aware: lấp vùng chọn bằng nội dung xung quanh (cách dùng trong ví dụ).
• Spot Healing Brush Tool (phím J): tô lên đốm nhỏ, vết bụi. Phím [ và ] thu nhỏ, phóng to đầu cọ (theo trang trợ giúp của Adobe).
• Remove Tool (cùng nhóm Spot Healing Brush): tô một nét phủ kín vật thể. Options bar có ô chế độ (mặc định Auto); đọc kỹ các lựa chọn trước khi dùng.

1. Nhân bản layer ảnh (Layer > Duplicate Layer…).
2. Rectangular Marquee Tool (phím M): kéo khung ôm sát cây bút chì.
3. Edit > Fill…, Contents: Content-Aware, giữ Color Adaptation, bấm OK.
4. Ctrl + D (Command + D) bỏ vùng chọn, phóng to kiểm tra; còn vệt thì làm lại với vùng nhỏ hơn.

Vùng chọn quanh cây bút chì và hộp thoại Edit > Fill…. Ảnh mẫu: Kelly Sikkema / Unsplash.

Trái: ảnh gốc có cây bút chì. Phải: sau một lần Fill Content-Aware. Ảnh mẫu: Kelly Sikkema / Unsplash.

Cách này hợp với vật thể nhỏ trên nền đơn giản. Vùng lớn, nền phức tạp thì dùng Edit > Content-Aware Fill… để tự chọn vùng lấy mẫu và xem trước: xem bài Content-Aware Fill trong Photoshop.

Bài 7: Thêm chữ và dựng poster đơn giản đầu tiên

Gộp các bài trước thành một sản phẩm: file 1080 × 1350 px (bài 1), ảnh đã xoá bút chì (bài 6) đặt bằng Place Embedded, mép ảnh hoà vào nền nhờ mask (bài 3), Curves (bài 5), nhóm layer “Ảnh” (bài 2), rồi thêm chữ.

Thêm chữ bằng Horizontal Type Tool

1. Chọn Horizontal Type Tool (phím T).
2. Trên Options bar, chọn font có hỗ trợ tiếng Việt (bài này dùng Be Vietnam Pro Bold), cỡ chữ và màu.
3. Bấm vào canvas rồi gõ; mỗi lần bấm tạo một layer chữ mới.
4. Nhấn Ctrl + Enter (Command + Return) hoặc bấm dấu tích để kết thúc gõ.
5. Move Tool (phím V) để kéo chữ.

Bảng Window > Character chỉnh khoảng cách dòng (Leading) và khoảng cách chữ (Tracking). Nếu dấu tiếng Việt bị nhảy, thử đổi kiểu gõ trong bộ gõ hoặc gõ ở nơi khác rồi dán vào.

Video 5: gõ tiêu đề bằng Horizontal Type Tool, kết thúc bằng Command + Return, kéo chữ bằng Move Tool, rồi mở File > Export > Export As và đổi Format từ PNG sang JPG (bài 8). Phần chuẩn bị làm bằng script: file, ảnh, mask, Curves, hai dòng chữ nhỏ và font Be Vietnam Pro Bold 84 px; vì vậy layer tiêu đề trong video mang tên tạm “tam”.

Poster xuất từ Photoshop sau bài 7. Ảnh mẫu: Kelly Sikkema / Unsplash.

Bài 8: Lưu và xuất file: PSD, JPG hay PNG

Quy tắc: luôn lưu một file PSD để sửa tiếp, rồi xuất thêm JPG hoặc PNG để đăng hay gửi đi.

• File > Save (Ctrl + S hoặc Command + S): lưu file PSD đang làm.
• File > Save As…: lưu thành file mới.
• File > Export > Export As…: chọn JPG hoặc PNG, chỉnh Quality, xem dung lượng, đổi kích thước khi xuất. Cách xuất ảnh web dễ nhất.
• File > Export > Save for Web…: hộp thoại kiểu cũ (nhiều tài liệu gọi là Save for Web (Legacy)), xem song song bản gốc và bản nén.

Nửa sau video 5 (bài 7) quay thao tác Export As: đổi Format sang JPG, dung lượng dự kiến hiện ở cột trái. File PSD và JPG của poster được lưu bằng script.

Hộp thoại Export As với Format JPG.

Photoshop tutorial cho người mới: video nên xem

Ba video “Photoshop tutorial” cơ bản trên YouTube để học tiếp: hai tiếng Việt, một tiếng Anh. Video thuộc kênh của tác giả, ColorME nhúng lại để bạn tiện xem.

Video: Tự học Photoshop 2025 cơ bản cho người mới bắt đầu | Bài 2 - Giao diện làm việc · kênh Vũ Xuân Cường trên YouTube

Tiếng Việt, khoảng 12 phút, trên Photoshop 2025: màn hình khởi động (New File, Open, Recent), giao diện chính và thanh Tools. Hợp với người vừa cài Photoshop.

Video: Layer Mask Trong Photoshop | Hướng dẫn cắt ghép ảnh nâng cao · kênh Top Kiến Thức trên YouTube

Tiếng Việt, khoảng 11 phút: dùng Layer Mask để tách, ghép đối tượng mà không hỏng ảnh gốc. Xem sau bài 3.

Video: Photoshop for Complete Beginners: Start Here | Lesson 1 · kênh PiXimperfect trên YouTube

Tiếng Anh, khoảng 1 giờ, đăng tháng 4/2026: từ Photoshop là gì đến dự án đầu tiên, lưu file và di chuyển trong không gian làm việc. Hợp với người nghe được tiếng Anh, muốn một buổi học dài có hệ thống.

Bảng phím tắt Photoshop cơ bản trên Windows và macOS

Trang “Default keyboard shortcuts” cũ của Adobe nay chuyển về trang View keyboard shortcuts, chỉ hướng dẫn mở Edit > Keyboard Shortcuts… chứ không còn bảng phím. Vì vậy bảng dưới (đọc ngày 23/10/2026) lấy phím từ các trang trợ giúp của Adobe, và ở dòng có dấu * là phím hiện trong menu Photoshop 2026 trên macOS, đổi sang Windows theo quy tắc Command thành Ctrl, Option thành Alt.

Phím không chạy thì kiểm tra trong Edit > Keyboard Shortcuts…, có thể đã bị đổi.

Bài tập Photoshop cơ bản: 5 bài thực hành

Bài tập 1: Ảnh đăng mạng xã hội

Mục tiêu: file đúng cỡ, ảnh phủ kín. Các bước: File > New 1080 × 1350 px; Place Embedded một ảnh ngang; kéo góc cho ảnh phủ kín; Enter; xuất JPG. Công cụ: New Document, Place Embedded, Export As.

Bài tập 2: Sắp xếp layer cho gọn

Mục tiêu: quen bảng Layers. Các bước: tạo 3 layer, mỗi layer tô một hình chữ nhật màu (Rectangular Marquee, Edit > Fill); đổi tên, đổi thứ tự; hạ Opacity một layer xuống 50%; gom 2 layer vào nhóm; khoá vị trí layer còn lại. Công cụ: Layers panel, Group Layers, Lock.

Bài tập 3: Đặt một đồ vật lên nền màu

Mục tiêu: chọn vùng và dùng mask. Các bước: mở ảnh một đồ vật; Layer > New Fill Layer > Solid Color, kéo xuống dưới ảnh; chọn đồ vật bằng Object Selection Tool; Add layer mask; tô Brush đen, trắng lên mask để sửa mép. Công cụ: Object Selection Tool, Layer Mask, Brush Tool.

Bài tập 4: Sửa một ảnh phong cảnh

Mục tiêu: cắt và chỉnh màu không phá ảnh. Các bước: Crop Tool 16:9, Straighten đường chân trời; Curves hình chữ S nhẹ; Hue/Saturation tăng Saturation; bật tắt con mắt để so sánh. Công cụ: Crop Tool, Curves, Hue/Saturation.

Bài tập 5: Poster sự kiện

Mục tiêu: một sản phẩm hoàn chỉnh. Các bước: file 1080 × 1350 px; ảnh nền; xoá một chi tiết thừa; tiêu đề lớn và một dòng thông tin nhỏ; lưu PSD, xuất JPG. Công cụ: Edit > Fill (Content-Aware), Horizontal Type Tool, Character, Export As.

8 lỗi người mới học Photoshop hay gặp và cách sửa

1. Tô mà không có gì xảy ra. Đang chọn nhầm layer (ẩn, khoá) hoặc còn vùng chọn ở chỗ khác. Kiểm tra bảng Layers, nhấn Ctrl + D (Command + D).
2. Không kéo được layer Background. Bấm biểu tượng ổ khoá để thành layer thường.
3. Xoá nền bằng phím Delete rồi không lấy lại được. Dùng Layer Mask thay cho Delete (bài 3).
4. Chỉnh màu thẳng qua Image > Adjustments. Dùng adjustment layer để còn sửa được (bài 5).
5. Phóng to ảnh nhỏ bị vỡ. Dùng ảnh đủ lớn; đặt bằng Place Embedded để co giãn không hỏng.
6. Chữ tiếng Việt bị lỗi dấu. Đổi sang font có hỗ trợ tiếng Việt, kiểm tra bộ gõ (bài 7).
7. Chỉ xuất JPG, quên lưu PSD. Muốn sửa chữ phải làm lại. Luôn lưu PSD trước (bài 8).
8. Mất thanh công cụ, panel. Window > Workspace > Reset Essentials, hoặc Window > Tools.

Học Photoshop tiếp theo ở đâu

• Kế hoạch học theo từng giai đoạn: Full lộ trình tự học Photoshop cơ bản cho người mới bắt đầu.
• Đi sâu từng kỹ thuật đã gặp trong bài: Layer Mask, Curves và Content-Aware Fill.
• Muốn học có người hướng dẫn và nhận xét bài: xem chương trình khoá học Photoshop của ColorME.

Câu hỏi thường gặp khi học Photoshop

Học Photoshop mất bao lâu?

Không có con số chung. 8 bài ở đây là phần nền: làm theo và tự làm lại trên ảnh của mình, bạn sẽ quen giao diện, layer, mask, màu, chữ và xuất file. Dùng cho công việc thì cần luyện thêm theo lộ trình và làm nhiều bài thực tế.

Máy yếu có học Photoshop được không?

Theo trang yêu cầu kỹ thuật của Adobe cho bản 27.x trở lên (cập nhật 9/9/2026): RAM tối thiểu 8 GB, khuyến nghị 16 GB trở lên; Windows cần tối thiểu 10 GB ổ cứng trống; macOS v26, v15.x, v14.x; cần internet để kích hoạt. Máy dưới mức tối thiểu không nằm trong cấu hình Adobe hỗ trợ. Khi học, đóng bớt ứng dụng khác và dùng ảnh cỡ vừa phải.

Nên học Photoshop hay Canva trước?

Canva dựa nhiều vào mẫu dựng sẵn, hợp để làm nhanh ấn phẩm mạng xã hội. Photoshop cho bạn kiểm soát từng điểm ảnh qua layer, vùng chọn, mask và chỉnh màu, hợp nếu bạn muốn chỉnh ảnh hoặc theo nghề thiết kế. Nếu mục tiêu là thiết kế đồ hoạ, nên học Photoshop từ sớm.

Dùng Photoshop trên máy Mac có khác Windows không?

Tên menu và công cụ giống nhau; khác ở phím: Ctrl trên Windows tương ứng Command trên Mac, Alt tương ứng Option, Enter tương ứng Return. Mục cài đặt nằm ở Edit > Preferences trên Windows và Photoshop > Settings trên macOS.

Nên lưu file Photoshop dạng PSD hay JPG?

Lưu cả hai: PSD giữ layer để sửa tiếp, JPG gộp một lớp và nén để đăng hoặc gửi. Cần nền trong suốt như logo thì xuất PNG.