Thuật ngữ Dựng video

Ambience là lớp âm thanh nền đặc trưng của một bối cảnh, như tiếng xe cộ ngoài phố, chim rừng, quán cà phê đông người, mưa rơi, giúp người xem cảm nhận…

Audio ducking là kỹ thuật tự động giảm âm lượng nhạc nền khi có giọng nói hay âm thanh quan trọng, rồi tăng lại khi giọng nói dừng, để lời thoại luôn nghe…

Audio Gain trong Premiere Pro là hộp thoại (phím G) chỉnh mức khuếch đại tín hiệu của clip âm thanh trước các hiệu ứng, dùng để tăng giảm âm lượng tổng…

Audio Transitions là nhóm trong panel Effects của Premiere Pro chứa các kiểu crossfade âm thanh (Constant Gain, Constant Power, Exponential Fade), dùng để…

Auto Reframe là tính năng trong Premiere Pro dùng AI theo dõi chủ thể chính và tự cắt cúp, di chuyển khung để chuyển video sang tỉ lệ khác, như từ 16:9…

Auto Save trong Premiere Pro và After Effects là tính năng tự lưu bản sao dự án theo chu kỳ vào một thư mục riêng, để khôi phục công việc khi phần mềm bị…

AV script là kịch bản chia hai cột: cột Video mô tả hình ảnh, cảnh quay, đồ hoạ; cột Audio ghi lời dẫn (VO), thoại, nhạc và hiệu ứng âm thanh tương ứng…

Axial cut là cách nối hai cảnh quay cùng hướng và cùng trục ống kính nhưng khác cỡ cảnh, ví dụ từ toàn cảnh nhảy thẳng vào cận cảnh (cut-in) hoặc ngược…

B-roll là các cảnh quay phụ chèn vào giữa cảnh chính (A-roll, thường là người nói chuyện) để minh hoạ nội dung, che vết cắt và làm video sinh động hơn.

Rough cut là bản dựng đầu tiên sắp xếp các cảnh theo đúng mạch câu chuyện, chưa chỉnh màu, chưa xử lý âm thanh hay hiệu ứng; fine cut là bản đã tinh chỉnh…

Clapperboard là bảng có thanh gõ được giơ trước máy quay đầu mỗi cảnh: phần bảng ghi tên phim, cảnh, cú máy, lần quay (take); tiếng gõ và khoảnh khắc…

Bitrate là lượng dữ liệu dùng cho mỗi giây video hoặc âm thanh (ví dụ 10 Mbps, 192 kbps); bitrate cao thì chất lượng tốt hơn nhưng file lớn hơn.

Blend mode trong Premiere Pro và After Effects là tuỳ chọn quyết định cách điểm ảnh của một clip hay layer hoà với lớp bên dưới, như Multiply làm tối…

Cỡ cảnh (shot types) là cách gọi khung hình theo khoảng cách và lượng chủ thể xuất hiện: toàn cảnh (wide), trung cảnh (medium), cận cảnh (close-up), đặc…

Shot reverse shot là cách quay và dựng hội thoại: cắt qua lại giữa góc máy hướng vào nhân vật A và góc ngược lại hướng vào nhân vật B, thường nhìn qua vai…

Reaction shot là cảnh quay biểu cảm, hành động phản ứng của nhân vật trước điều vừa xảy ra hoặc vừa được nói, được chèn vào để người xem cảm nhận ý nghĩa…

Master shot là cảnh quay rộng ghi trọn một phân đoạn từ đầu đến cuối với mọi nhân vật trong khung; coverage là các cảnh quay bổ sung cùng phân đoạn ở góc…

CapCut là ứng dụng dựng video của ByteDance (công ty mẹ TikTok), có bản điện thoại, máy tính và web, rất phổ biến ở Việt Nam để làm video ngắn nhờ dễ…

Beat sync là kỹ thuật đặt các điểm cắt, chuyển cảnh, hiệu ứng trùng với phách hoặc điểm nhấn của bài nhạc, giúp video có nhịp và năng lượng, đặc biệt…

Cân bằng trắng trong dựng video là chỉnh nhiệt độ màu và sắc độ (temperature, tint) của clip để vùng trắng trung tính trở lại trắng, thường làm trong…

Cận cảnh (close-up) là cỡ cảnh trong quay phim quay gần, thường thấy đầu và vai nhân vật, tập trung vào gương mặt và cảm xúc, hoặc một đồ vật chiếm phần…

CBR (constant bitrate) giữ tốc độ dữ liệu cố định suốt video; VBR (variable bitrate) cho phép bitrate tăng ở cảnh phức tạp và giảm ở cảnh đơn giản để cân…

Chuyển động máy quay là cách máy quay di chuyển hoặc xoay trong khi quay, như lia ngang (pan), lia dọc (tilt), tiến lùi (dolly), đi theo (tracking), cầm…

Transcode là chuyển footage từ codec hoặc định dạng này sang codec, định dạng khác, ví dụ từ H.265 của điện thoại sang ProRes để dựng mượt, hoặc từ ProRes…

Rack focus là kỹ thuật đổi điểm nét trong lúc quay, từ chủ thể này sang chủ thể khác ở khoảng cách khác, để dẫn mắt người xem mà không cần cắt cảnh.

Close Gap trong Premiere Pro là lệnh xoá tất cả khoảng trống giữa các clip trong sequence, kéo các clip phía sau dồn lại để video không có đoạn đen.

Codec là phương pháp nén và giải nén video (hoặc âm thanh), quyết định chất lượng, dung lượng file và độ nặng khi dựng; phổ biến có H.264, H.265 (HEVC)…

Cold open là cách mở đầu video hoặc phim bằng một cảnh nội dung hấp dẫn ngay lập tức, trước khi chạy intro, logo hay tiêu đề, để giữ chân người xem từ…

Color matching là bước chỉnh màu để các clip quay bằng máy khác nhau hoặc trong điều kiện ánh sáng khác nhau có màu và độ sáng giống nhau, làm trong…

Color Wheels là mục trong panel Lumetri Color của Premiere Pro gồm ba bánh xe chỉnh màu và độ sáng riêng cho vùng tối (Shadows), vùng trung tính…

Compositing là kỹ thuật ghép nhiều lớp hình ảnh từ các nguồn khác nhau (cảnh quay, 3D, đồ hoạ, hiệu ứng) thành một khung hình liền mạch, như thể chúng…

Compressor là bộ xử lý tự giảm âm lượng của những đoạn vượt ngưỡng đặt trước, thu hẹp chênh lệch giữa chỗ to và chỗ nhỏ, giúp giọng nói đều và dễ nghe…

Constant Gain là kiểu crossfade âm thanh trong Premiere Pro thay đổi âm lượng với tốc độ đều theo đường thẳng, có thể nghe đột ngột hoặc hơi hụt ở giữa…

Constant Power là kiểu crossfade âm thanh mặc định trong Premiere Pro, giảm âm lượng clip trước chậm lúc đầu rồi nhanh dần ở cuối, giữ độ to cảm nhận ổn…

Cross dissolve là hiệu ứng chuyển cảnh trong đó cảnh trước mờ dần đồng thời cảnh sau hiện dần, hai cảnh chồng lên nhau trong khoảnh khắc chuyển tiếp.

Cutting on action là kỹ thuật dựng phim cắt sang cảnh khác ngay giữa một hành động, như mở cửa hay ngồi xuống, để chuyển động che mắt người xem và điểm…

Dailies (còn gọi là rushes) là toàn bộ tư liệu quay được trong một ngày, được sao lưu, đồng bộ tiếng, chỉnh màu sơ bộ và gửi cho đạo diễn, nhà sản xuất…

Shot list là bảng liệt kê tất cả cảnh cần quay cho một video: số cảnh, mô tả, cỡ cảnh, góc máy, chuyển động máy, ống kính, đạo cụ, ghi chú âm thanh, giúp…

DaVinci Resolve là phần mềm của Blackmagic Design gộp dựng phim, chỉnh màu, kỹ xảo, hoà âm và xuất bản trong một ứng dụng; nổi tiếng nhất về chỉnh màu, có…

Day for night là kỹ thuật quay cảnh vào ban ngày rồi chỉnh sáng và màu (khi quay hoặc khi hậu kỳ) để cảnh trông như diễn ra vào ban đêm, thường dưới ánh…

Deliverables là danh sách các file thành phẩm phải giao cho khách hàng hoặc đài phát khi kết thúc dự án video, kèm thông số kỹ thuật cho từng file, như…

DeNoise là hiệu ứng âm thanh trong Premiere Pro giảm tiếng ồn nền đều đặn như tiếng rè, tiếng quạt, điều hoà trong bản thu lời nói; Premiere còn có Reduce…

Dolly zoom là kỹ thuật vừa di chuyển máy tiến hoặc lùi vừa zoom ngược chiều để chủ thể giữ nguyên kích thước trong khung, trong khi hậu cảnh co lại hoặc…

Dual-system sound là cách ghi âm thanh bằng một máy thu riêng (recorder hoặc bộ mic không dây có ghi trong) thay vì chỉ dựa vào micro của máy quay, sau đó…

Dựng ba điểm là cách đưa footage vào timeline bằng cách đặt ba trong bốn điểm: điểm vào và ra trên clip nguồn, điểm vào và ra trên timeline; phần mềm tự…

Text-Based Editing là tính năng trong Premiere Pro tự chuyển giọng nói trong footage thành văn bản (transcript), cho phép tìm và dựng video bằng cách…

Dựng đa máy là cách dựng footage quay cùng lúc bằng nhiều máy quay từ nhiều góc: các nguồn được đồng bộ trên một timeline, người dựng chuyển góc như bàn…

Freeze frame là kỹ thuật giữ một khung hình đứng yên trong một khoảng thời gian giữa video, như ảnh chụp, để nhấn mạnh khoảnh khắc, giới thiệu nhân vật…

Dựng liên tục là hệ thống quy tắc dựng giúp các cảnh nối với nhau mượt mà, giữ rõ không gian, thời gian và hướng nhìn, để người xem theo dõi câu chuyện mà…

Dựng offline là giai đoạn dựng nội dung trên bản footage nhẹ (proxy, chất lượng thấp) để làm việc nhanh; dựng online là giai đoạn nối lại (relink…

Dựng phỏng vấn là quá trình biến nhiều giờ trò chuyện trước máy quay thành một đoạn video gọn, mạch lạc: chọn câu trả lời hay, sắp xếp thành câu chuyện…

Cross-cutting là kỹ thuật dựng xen kẽ qua lại giữa hai hay nhiều hành động diễn ra ở những nơi khác nhau, thường cùng thời điểm, để người xem liên hệ…

Đặc tả (extreme close-up) là cỡ cảnh rất gần trong quay phim, quay một chi tiết như đôi mắt, bàn tay, nhãn sản phẩm hay giọt nước để nhấn mạnh và tạo kịch…

Điểm In và Out là hai mốc đánh dấu đầu và cuối đoạn cần dùng trên clip nguồn hoặc trên timeline; trong hầu hết phần mềm dựng, phím tắt là I và O.

Định dạng file video (container) như MP4, MOV, MKV là 'cái hộp' chứa luồng hình, luồng tiếng, phụ đề và thông tin; bên trong, hình và tiếng được nén bằng…

Loudness là độ lớn cảm nhận của âm thanh, đo bằng đơn vị LUFS; các nền tảng như YouTube, Spotify, truyền hình có mức chuẩn để video và bài hát không chênh…

Độ phân giải video là số điểm ảnh của mỗi khung hình, ví dụ 1920×1080 (Full HD, 1080p) hay 3840×2160 (4K UHD); độ phân giải càng cao, hình càng chi tiết…

Độ sâu bit là số mức giá trị dùng để ghi mỗi kênh màu: 8-bit có 256 mức mỗi kênh (khoảng 16,7 triệu màu), 10-bit có 1.024 mức mỗi kênh (khoảng 1,07 tỉ…

Audio meter là thanh hiển thị mức tín hiệu âm thanh theo thời gian thực, trong phần mềm số đo bằng dBFS, với 0 dBFS là mức tối đa; vượt 0 sẽ bị cắt đỉnh…

Skin tone line là đường chéo trên vectorscope, nằm giữa hướng đỏ và vàng, đánh dấu vị trí sắc độ của màu da người; da khỏe, tự nhiên thường nằm sát đường…

Edit video (dựng video) là công việc chọn lọc, sắp xếp, cắt ghép footage, âm thanh, chữ và hiệu ứng thành một video hoàn chỉnh có nhịp và câu chuyện rõ…

EDL là file văn bản liệt kê các quyết định dựng: clip nào, từ timecode nào đến timecode nào, đặt ở đâu trên timeline, dùng để chuyển bản dựng giữa các…

Effect Controls trong Premiere Pro (Shift+5) là panel hiển thị và chỉnh mọi thuộc tính, hiệu ứng của clip đang chọn, như Motion, Opacity, Time Remapping…

Elliptical editing là cách dựng bỏ qua những phần thời gian không quan trọng của một hành động, để người xem vẫn hiểu trọn sự việc dù chỉ thấy vài khoảnh…

EQ (equalizer) là công cụ tăng hoặc giảm từng dải tần số của âm thanh, từ âm trầm đến âm cao, để giọng nói rõ hơn, bớt ù, bớt chói, hoặc để các lớp âm…

Essential Graphics là panel trong Premiere Pro để duyệt, thêm và tuỳ chỉnh các mẫu Motion Graphics Template (.mogrt), đồng thời chỉnh chữ, hình khối và…

Essential Sound là panel trong Premiere Pro giúp xử lý âm thanh nhanh theo loại: gắn nhãn clip là Dialogue (thoại), Music (nhạc), SFX (hiệu ứng) hoặc…

Exponential Fade là kiểu crossfade âm thanh trong Premiere Pro làm clip trước nhỏ dần và clip sau to dần theo đường cong mũ mềm, tạo cảm giác chuyển tiếp…

Eye-level shot là góc máy đặt ngang tầm mắt nhân vật, tạo cảm giác tự nhiên, trung lập, như người xem đang đứng đối diện và ngang hàng với nhân vật.

Eyeline match là cách nối cảnh trong đó cảnh trước cho thấy nhân vật nhìn về một hướng ngoài khung, cảnh sau cho thấy thứ nhân vật đang nhìn, khiến người…

Fade in là hình hoặc tiếng hiện dần từ màu đen hay im lặng, fade out là mờ dần về màu đen hay im lặng; trong Premiere Pro thường làm bằng Dip to Black…

False color là chế độ hiển thị thay hình ảnh thật bằng các màu quy ước theo mức sáng (IRE), ví dụ tím hoặc xanh dương cho vùng gần đen, xám cho vùng giữa…

Fill Left with Right và Fill Right with Left là hai hiệu ứng âm thanh stereo trong Premiere Pro, sao chép nội dung của một kênh sang kênh còn lại để tiếng…

Foley là kỹ thuật thu lại các tiếng động hằng ngày như bước chân, tiếng quần áo, tiếng đồ vật, đồng bộ với hình ảnh trong phòng thu, để thay hoặc bổ sung…

Footage là các đoạn video gốc quay từ máy quay hoặc điện thoại, là nguyên liệu thô được nhập vào Premiere Pro hay After Effects để dựng; trong After…

Found footage là thể loại phim (thường là kinh dị) được làm giả như những đoạn băng do nhân vật tự quay rồi 'được tìm thấy' sau sự việc, với máy cầm tay…

Giao diện Premiere Pro gồm các panel như Project, Source Monitor, Program Monitor, Timeline, Effects, Effect Controls và Tools, được sắp xếp theo các…

Shutter angle là cách diễn tả thời gian phơi sáng mỗi khung hình trong quay phim; quy tắc 180 độ khuyên đặt tốc độ màn trập bằng khoảng 1 chia (2 lần…

Dutch angle là góc quay hoặc chụp mà máy được xoay nghiêng quanh trục ống kính, làm đường chân trời và các đường thẳng đứng trong khung hình bị chéo, tạo…

HD là độ phân giải video 1280×720 pixel (720p) và Full HD là 1920×1080 pixel (1080p), hai chuẩn phổ biến khi đặt sequence trong Premiere Pro hay…

HDR (High Dynamic Range) trong hiển thị và video là chuẩn cho phép màn hình thể hiện độ sáng cao hơn, vùng tối sâu hơn và dải màu rộng hơn so với SDR, với…

Headroom là khoảng trống giữa đỉnh đầu chủ thể và mép trên khung hình; giữ headroom vừa phải giúp khung hình cân đối, không bị ép sát hay trống trải.

Hiệu ứng Kuleshov là hiện tượng người xem gán ý nghĩa và cảm xúc cho một gương mặt dựa vào cảnh được ghép trước hoặc sau nó, cho thấy ý nghĩa nằm ở việc…

Rolling shutter là cách cảm biến đọc dữ liệu từng dòng từ trên xuống thay vì cùng lúc, khiến vật chuyển động nhanh hoặc khi lia máy nhanh bị nghiêng…

High angle shot là góc máy đặt cao hơn chủ thể và chúc xuống, khiến chủ thể trông nhỏ bé, yếu thế hoặc bị lấn át, đồng thời cho thấy rõ bố cục mặt đất…

Horizontal Flip và Vertical Flip là hai hiệu ứng trong Premiere Pro lật clip theo chiều ngang như soi gương hoặc theo chiều dọc thành lộn ngược.

Import trong Premiere Pro và After Effects là thao tác đưa file video, âm thanh, hình ảnh hoặc đồ hoạ vào panel Project để dùng trong dự án, phím tắt…

Insert shot là cảnh quay cận một chi tiết nằm trong chính bối cảnh đang diễn ra, như màn hình điện thoại, bức thư, tay vặn khoá, đồng hồ, được chèn vào để…

Insert (chèn) đưa clip vào timeline và đẩy các clip phía sau lùi lại; Overwrite (ghi đè) đặt clip đè lên phần đang có, độ dài timeline không đổi. Trong…

Invisible cut là kỹ thuật dựng giấu điểm cắt giữa hai cảnh, thường bằng một vật che kín khung hình, một chuyển động máy nhanh hay vùng tối, để hai đoạn…

J-cut và L-cut là kiểu cắt ghép mà âm thanh và hình ảnh không chuyển cùng lúc: J-cut cho nghe âm thanh cảnh sau trước khi thấy hình, L-cut giữ âm thanh…

Key light là nguồn sáng chính chiếu vào chủ thể; fill light là đèn phụ đặt phía đối diện để làm dịu vùng tối do key light tạo ra.

Keyframe trong CapCut là điểm đánh dấu giá trị (vị trí, kích thước, góc xoay, độ mờ, âm lượng…) tại một thời điểm; đặt hai keyframe trở lên, CapCut tự tạo…

Picture lock là mốc chốt bản dựng: thứ tự cảnh và từng điểm cắt không thay đổi nữa, để các bộ phận khác như chỉnh màu, hoà âm, hiệu ứng hình ảnh, phụ đề…

Kịch bản phân cảnh (shooting script) là bản kịch bản dùng khi quay, chia câu chuyện thành từng cảnh và từng cú máy được đánh số, ghi rõ cỡ cảnh, góc máy…

Kịch bản văn học là bản kịch bản kể câu chuyện phim bằng lời văn, tập trung vào nội dung, nhân vật, diễn biến và lời thoại, chưa có chỉ dẫn kỹ thuật về cỡ…

Label color trong Premiere Pro và After Effects là màu nhãn gán cho clip, layer hoặc mục trong panel Project để phân loại trực quan, ví dụ một màu cho…

Lavalier (lav) là micro nhỏ kẹp trên áo hoặc giấu dưới áo của người nói, thu giọng ở khoảng cách gần nên rõ và ít tiếng ồn, rất phổ biến khi quay phỏng…

Chroma subsampling là cách nén video bằng cách giữ đầy đủ thông tin độ sáng nhưng ghi ít thông tin màu hơn, vì mắt người nhạy với sáng tối hơn với màu; ký…

Legal range (video range) và full range là hai cách quy ước mức sáng trong video số: với video 8 bit, legal range coi 16 là đen và 235 là trắng, còn full…

Letterbox là hai dải đen ở trên và dưới khung hình khi chiếu video tỉ lệ rộng (như 2,39:1 điện ảnh) trên màn hình 16:9, thường được thêm có chủ đích để…

Whip pan là cú lia máy rất nhanh sang ngang khiến hình nhoè thành vệt; trong dựng, hai cú whip pan cùng hướng được nối ở đoạn nhoè để chuyển cảnh liền…

Long GOP (IPB) là cách nén chỉ lưu đầy đủ một số khung (I-frame) và với các khung còn lại chỉ lưu phần thay đổi so với khung lân cận; All-Intra (ALL-I)…

Looking room là khoảng trống trong khung hình phía trước hướng nhìn hoặc hướng di chuyển của nhân vật, giúp bố cục cân bằng, tự nhiên và không có cảm giác…

Low angle shot là góc máy đặt thấp hơn chủ thể và hướng lên, khiến chủ thể trông lớn, mạnh mẽ, uy quyền hoặc đe doạ, thường dùng cho nhân vật chính, toà…

Voice-over là giọng nói thuyết minh được thu riêng và đặt lên hình ảnh, người nói thường không xuất hiện trong khung hình, dùng trong quảng cáo, phim tài…

Panel và hiệu ứng chỉnh màu chính trong Premiere Pro, gồm Basic Correction, Creative, Curves, Color Wheels và HSL Secondary.

Lumetri Scopes là panel trong Premiere Pro hiển thị các biểu đồ đo hình ảnh như Waveform, RGB Parade, Vectorscope và Histogram, giúp chỉnh màu và độ sáng…

LUT (Look-Up Table) là file chứa bảng chuyển đổi màu, áp lên ảnh hay video để đổi toàn bộ màu theo một quy tắc có sẵn, dùng để chuyển footage log về màu…

Marker là điểm đánh dấu đặt trên clip hoặc Timeline trong Premiere Pro và After Effects (phím M) để ghi chú, đánh dấu nhịp nhạc hoặc vị trí cần chỉnh sửa.

Mask Expansion là thông số trong Premiere Pro và After Effects đẩy viền mask ra ngoài (giá trị dương) hoặc thu vào trong (giá trị âm) so với đường mask…

Mask Feather là thông số làm mềm viền của mask trong Premiere Pro và After Effects; giá trị càng cao, mép mask càng mờ và hoà dần vào vùng xung quanh.

Mask Path là thuộc tính lưu hình dạng đường viền của mask trong Premiere Pro và After Effects; có thể đặt keyframe hoặc dùng tracking để mask đổi hình và…

Mẫu CapCut (template) là bố cục video dựng sẵn gồm nhạc, hiệu ứng, chuyển cảnh, chữ, chỉ cần thay ảnh hoặc video của mình vào là có video hoàn chỉnh…

Morph Cut là hiệu ứng chuyển cảnh trong Premiere Pro (nhóm Dissolve) dùng phân tích khuôn mặt và nội suy hình ảnh để làm mượt điểm cắt giữa hai đoạn của…

Nest trong Premiere Pro là lệnh gộp các clip đã chọn trên Timeline thành một nested sequence, hiển thị như một clip duy nhất, giúp Timeline gọn và áp hiệu…

New Sequence From Clip trong Premiere Pro là lệnh tạo sequence mới có thông số khung hình, frame rate và âm thanh khớp đúng với clip được chọn, tránh lệch…

Pacing là tốc độ và tiết tấu người xem cảm nhận được trong video, tạo bởi độ dài các cảnh, tần suất cắt, chuyển động trong khung, âm nhạc và lượng thông…

Nội suy khung hình là việc phần mềm tự tạo các khung hình trung gian giữa hai khung có sẵn, để làm chậm video mượt hơn hoặc tăng số khung hình mỗi giây.

One-shot (long take) là video hoặc cảnh được quay liền một mạch không cắt, hoặc được dựng khéo trong Premiere Pro, After Effects để trông như chỉ có một…

Outro là đoạn kết của video, thường gồm lời chào, lời kêu gọi đăng ký hoặc theo dõi, gợi ý video tiếp theo, logo và thông tin liên hệ, ngược với intro ở…

Over-the-shoulder shot (OTS) là cảnh quay đặt máy phía sau vai một nhân vật, thấy một phần vai và gáy họ ở tiền cảnh và người đối diện ở hậu cảnh, thường…

Paint brush transition là kiểu chuyển cảnh mô phỏng nét cọ quét qua màn hình để lộ dần cảnh mới, thường làm bằng track matte với video nét cọ hoặc nét vẽ…

Pan âm thanh là việc đặt vị trí của một nguồn âm trong trường stereo, lệch sang loa trái, loa phải hay ở giữa; núm hoặc hiệu ứng điều khiển việc này gọi…

Paper edit là bước lên trình tự video trên giấy hoặc tài liệu trước khi dựng: chọn và sắp xếp các câu thoại, cảnh quay theo timecode từ bản chép lời, để…

Mockumentary là thể loại phim hư cấu được làm theo hình thức phim tài liệu, với phỏng vấn trực tiếp trước máy, máy quay cầm tay và nhân vật nhìn vào ống…

Phụ đề (subtitle) là chữ hiển thị lời thoại hoặc lời dịch trên video; có thể gắn cứng vào hình (hardsub) hoặc lưu thành file riêng như SRT để người xem…

Phụ đề tự động (auto captions) là tính năng dùng nhận dạng giọng nói để tạo phụ đề từ lời thoại trong video, có trong CapCut, Premiere (Speech to Text) và…

Pillarbox là hai dải đen (hoặc nền) ở hai bên trái phải khi một video hẹp hơn, như 4:3 hay 9:16, được đặt vào khung rộng hơn như 16:9 mà không cắt hình.

Pitch Shifter là hiệu ứng âm thanh trong Premiere Pro (nhóm Time and Pitch) làm giọng nói hoặc nhạc cao hơn hay trầm hơn mà không thay đổi tốc độ phát.

Playback Resolution là thiết lập trong Program Monitor và Source Monitor của Premiere Pro để giảm độ phân giải hiển thị khi phát (Full, 1/2, 1/4, 1/8)…

Post producer là người quản lý toàn bộ giai đoạn hậu kỳ của một dự án phim, quảng cáo hay video, lo tiến độ, ngân sách, nhân sự và việc bàn giao thành…

Post-production (hậu kỳ) là giai đoạn sau khi quay, gồm dựng phim, chỉnh màu, xử lý âm thanh, làm hiệu ứng, chữ và xuất thành phẩm, thường thực hiện bằng…

POV shot (point of view shot) là cảnh quay đặt máy ở vị trí mắt nhân vật để người xem thấy đúng những gì nhân vật đang thấy, tạo cảm giác nhập vai.

Power Window là công cụ trong trang Color của DaVinci Resolve để giới hạn vùng chỉnh màu bằng hình học như tròn, chữ nhật, đa giác, đường cong, dải…

Pre-production (tiền kỳ) là giai đoạn chuẩn bị trước khi quay một video hay phim, gồm lên ý tưởng, viết kịch bản, vẽ storyboard, lập danh sách cảnh quay…

Premiere Pro là phần mềm dựng video chuyên nghiệp của Adobe, dùng để cắt ghép clip trên Timeline, chỉnh màu, xử lý âm thanh, thêm chữ, chuyển cảnh và xuất…

Production designer là người chịu trách nhiệm toàn bộ diện mạo thị giác của bối cảnh trong một bộ phim, MV hay quảng cáo, gồm bối cảnh, đạo cụ, màu sắc và…

Project trong Premiere Pro là file .prproj lưu toàn bộ sequence, bin, thao tác dựng và liên kết tới file nguồn; bản thân file dự án không chứa video, hình…

Proxy là bản sao độ phân giải thấp, codec nhẹ của file video gốc, dùng để dựng mượt trên máy yếu; khi xuất, phần mềm tự dùng lại file gốc chất lượng cao.

Qualifier là công cụ chọn vùng ảnh dựa trên sắc độ, độ bão hoà và độ sáng (HSL) để chỉnh màu riêng vùng đó, ví dụ chỉ chỉnh màu da, chỉ đổi màu áo hay chỉ…

Slow motion (quay chậm) là làm chuyển động trong video chậm hơn thực tế, thường bằng cách quay với số khung hình mỗi giây cao (60, 120, 240 fps) rồi phát…

Quay log là chế độ ghi hình với đường cong sáng phẳng, màu nhạt, nhằm giữ dải tương phản động rộng nhất có thể, để chỉnh màu linh hoạt hơn ở hậu kỳ.

Interlaced (quét xen kẽ, chữ 'i' như 1080i) là cách hiển thị mỗi khung hình thành hai nửa (field) dòng lẻ và dòng chẵn lần lượt; progressive (quét liên…

Quy tắc 180 độ là nguyên tắc quay phim giữ máy quay ở một phía của đường tưởng tượng nối hai nhân vật (trục hành động), để vị trí trái phải của họ không…

Real footage là cảnh quay thật bằng máy quay hoặc điện thoại với người, sản phẩm, bối cảnh có thật, phân biệt với hình ảnh hoạt hình, đồ hoạ chuyển động…

Rec.709 (ITU-R BT.709) là chuẩn quốc tế cho video HD, quy định không gian màu, đường cong gamma và cách mã hoá màu; đây là chuẩn SDR mặc định cho hầu hết…

Remove Attributes trong Premiere Pro là lệnh xoá có chọn lọc các hiệu ứng và thay đổi đã áp lên clip, như Motion, Opacity, Time Remapping, Volume hoặc…

Render Queue là hàng đợi xuất trong After Effects, còn Adobe Media Encoder là ứng dụng xuất video riêng của Adobe, cho phép xếp nhiều việc xuất và tiếp…

Reverse Speed là tuỳ chọn trong hộp thoại Speed/Duration của Premiere Pro làm clip phát ngược từ cuối về đầu, cả hình và tiếng.

RGB Parade là biểu đồ trong Lumetri Scopes của Premiere Pro hiển thị waveform riêng cho ba kênh đỏ, xanh lá và xanh dương đặt cạnh nhau, giúp phát hiện ám…

Ripple Edit là kiểu chỉnh độ dài clip mà toàn bộ các clip phía sau tự dồn theo, không để lại khoảng trống trên timeline; trong Premiere Pro là công cụ…

Rolling Edit là thao tác dời điểm cắt giữa hai clip liền kề: clip trước dài ra bao nhiêu thì clip sau ngắn đi bấy nhiêu, tổng độ dài timeline không đổi…

Safe zone video dọc là vùng ở giữa khung 9:16 mà giao diện TikTok, Instagram Reels hay YouTube Shorts không che lên, nơi nên đặt chữ, phụ đề, logo và mặt…

Scale to Frame Size là tuỳ chọn trong Premiere Pro tự co clip vừa khung sequence bằng cách lấy mẫu lại thành ảnh nhỏ hơn; Set to Frame Size cũng làm clip…

Scene Edit Detection là tính năng trong Premiere Pro tự phân tích một file video đã dựng sẵn và phát hiện các điểm chuyển cảnh, rồi cắt clip tại đó, tạo…

Screenplay là kịch bản phim viết theo định dạng chuẩn quốc tế, gồm tiêu đề cảnh (nội, ngoại, bối cảnh, thời gian), mô tả hành động và lời thoại của nhân…

Sequence trong Premiere Pro là một chuỗi dựng trên Timeline, nơi sắp xếp clip hình và tiếng theo thời gian, có thiết lập riêng về kích thước khung hình…

SFX (sound effects, hiệu ứng âm thanh) là các âm thanh ngắn thêm vào video, game hay ứng dụng như tiếng nổ, tiếng 'whoosh' chuyển cảnh, tiếng click, tiếng…

Slide Edit là thao tác dời một clip sang trái hoặc phải trên timeline mà vẫn giữ nguyên nội dung của nó; clip trước và clip sau tự dài ra hoặc ngắn đi để…

Slip Edit là thao tác giữ nguyên vị trí và độ dài của một clip trên timeline nhưng đổi đoạn nội dung bên trong, tức dời cùng lúc điểm vào (in) và điểm ra…

Smash cut là kiểu cắt dựng phim chuyển đột ngột từ một cảnh sang cảnh tương phản mạnh về hình, âm thanh hoặc cảm xúc, không có chuyển cảnh, để tạo bất…

Softbox là hộp tản sáng có vải khuếch tán gắn trước đèn, biến nguồn sáng nhỏ thành mặt sáng lớn để ánh sáng mềm, đều và bóng ít gắt, dùng nhiều khi quay…

Sound bridge là kỹ thuật cho âm thanh của cảnh sau bắt đầu trước khi hình cắt sang (hoặc âm thanh của cảnh trước kéo dài sang cảnh sau), giúp hai cảnh nối…

Source Monitor trong Premiere Pro là cửa sổ xem clip nguồn trước khi đưa vào Timeline, dùng để đánh điểm In và Out chọn đoạn cần dùng rồi chèn hoặc ghi đè…

Speed ramp là hiệu ứng thay đổi tốc độ video mượt mà trong một đoạn, như đang chạy nhanh rồi chậm hẳn lại ở khoảnh khắc đẹp, tạo nhịp điệu và nhấn mạnh…

Speed/Duration trong Premiere Pro là hộp thoại (Ctrl+R / Cmd+R) dùng để đổi tốc độ phát hoặc thời lượng của clip, làm nhanh, làm chậm hoặc cho clip chạy…

Stock footage là các đoạn video quay sẵn được bán hoặc chia sẻ kèm giấy phép sử dụng, để người dựng chèn vào video của mình thay vì tự đi quay, như cảnh…

Stringout là một sequence xếp nối tiếp toàn bộ hoặc các phần dùng được của tư liệu theo chủ đề hay theo cảnh; selects là bản rút gọn hơn chỉ gồm những…

Synchronize trong Premiere Pro là lệnh căn khớp nhiều clip hình và tiếng, hoặc nhiều góc máy, theo timecode, điểm In, marker hoặc dạng sóng âm thanh…

Sample rate là số lần mỗi giây tín hiệu âm thanh được đo để số hoá; 48 kHz (48.000 lần mỗi giây) là chuẩn cho video, còn 44,1 kHz là chuẩn quen thuộc của…

Thiết kế âm thanh (sound design) là việc tạo, chọn và sắp xếp các âm thanh như tiếng động, hiệu ứng, không khí, nhạc để làm video, phim, game hay ứng dụng…

Thiết lập xuất video là các lựa chọn khi xuất thành file cuối: định dạng, codec, độ phân giải, tốc độ khung hình, bitrate, âm thanh, sao cho đúng nơi đăng…

Room tone là đoạn thu âm 'im lặng' của chính bối cảnh quay, gồm tiếng máy lạnh, tiếng ồn xa, độ vang của phòng, dùng để lấp khoảng trống và nối mượt giữa…

Time Remapping trong Premiere Pro là tính năng thay đổi tốc độ clip bằng keyframe ngay trên clip, tạo hiệu ứng tăng tốc, giảm tốc mượt (speed ramp) hoặc…

Timecode là mã thời gian gắn cho từng khung hình theo dạng giờ:phút:giây:khung (HH:MM:SS:FF), giúp xác định chính xác một khung hình trong footage hoặc…

Timelapse là video được tạo từ chuỗi ảnh hoặc khung hình chụp cách nhau một khoảng thời gian (ví dụ mỗi 2 giây), khi phát ở tốc độ bình thường sẽ thấy quá…

Title safe và action safe là hai khung chữ nhật đồng tâm hiển thị trên màn hình xem khi dựng: chữ và đồ hoạ quan trọng nên nằm trong title safe, còn hành…

Toàn cảnh (long shot, full shot) là cỡ cảnh trong quay phim cho thấy toàn thân nhân vật từ đầu đến chân cùng một phần bối cảnh xung quanh, giúp người xem…

VFR (variable frame rate) là khi video ghi số khung hình mỗi giây thay đổi theo thời gian thay vì cố định (CFR); phổ biến ở video quay điện thoại và quay…

Teal and orange là phong cách chỉnh màu đẩy vùng tối và nền về xanh ngọc (teal), còn màu da và vùng sáng về cam, tạo tương phản bổ túc làm nhân vật nổi…

Track Matte Key là hiệu ứng trong Premiere Pro dùng một track khác (chữ, hình khối, video đen trắng) làm mặt nạ, để clip chỉ hiện bên trong hoặc bên ngoài…

Tracking transition là kiểu chuyển cảnh bám theo một vật thể hoặc chuyển động máy trong khung hình để nối sang cảnh tiếp theo, thường dùng mask tracking…

Trailer là video ngắn giới thiệu phim, chương trình, sự kiện hoặc sản phẩm bằng các cảnh hay nhất để thu hút người xem; teaser là bản ngắn hơn, ra sớm…

Trung cảnh (medium shot) là cỡ cảnh trong quay phim cho thấy nhân vật từ khoảng thắt lưng trở lên, đủ thấy cử chỉ tay và nét mặt, thường dùng cho hội…

Ultra Key là hiệu ứng tách nền màu (chroma key) trong Premiere Pro, chọn màu phông xanh lá hoặc xanh dương bằng ống hút rồi tinh chỉnh độ trong suốt, viền…

Vectorscope là biểu đồ tròn trong Lumetri Scopes của Premiere Pro thể hiện sắc độ (hướng) và độ bão hoà (khoảng cách từ tâm) của màu trong khung hình…

Vertical video là video có khung đứng, phổ biến nhất là tỉ lệ 9:16 với độ phân giải 1080 x 1920, được xem toàn màn hình trên điện thoại cầm dọc qua…

VFX (visual effects, kỹ xảo hình ảnh) là việc tạo hoặc chỉnh sửa hình ảnh trong hậu kỳ mà không thể hoặc khó quay trực tiếp, như ghép phông xanh, xoá vật…

Video RAW là định dạng ghi gần như nguyên dữ liệu cảm biến cho từng khung hình, cho phép chỉnh ISO, cân bằng trắng và phơi sáng ở hậu kỳ như ảnh RAW; ví…

Talking head là dạng video có một người nói trực tiếp vào máy hoặc trả lời phỏng vấn, khung hình thường từ ngực trở lên; rất phổ biến trong video giáo…

Video transition là hiệu ứng nối hai cảnh liên tiếp, và Video Transitions là nhóm trong panel Effects của Premiere Pro chứa các chuyển cảnh như Cross…

Videographer là người quay và thường kiêm dựng video cho sự kiện, đám cưới, doanh nghiệp, mạng xã hội; khác với ê-kíp điện ảnh chia nhiều vai…

Viễn cảnh (extreme long shot) là cỡ cảnh rất rộng trong quay phim và dựng video, quay từ xa để giới thiệu bối cảnh hoặc không gian lớn, con người trong…

Voice-off là lời nói của nhân vật có mặt trong không gian cảnh nhưng không xuất hiện trong khung hình lúc đó, khác voice-over là lời dẫn hoặc thuyết minh…

Warp Stabilizer là hiệu ứng chống rung trong Premiere Pro và After Effects, phân tích chuyển động của clip rồi bù trừ để làm mượt cảnh quay cầm tay bị…

Waveform là biểu đồ trong Lumetri Scopes của Premiere Pro (và các phần mềm chỉnh màu) hiển thị độ sáng của từng vùng hình ảnh theo chiều ngang khung, trục…

Write-on là hiệu ứng làm chữ hoặc nét vẽ hiện dần như đang được viết tay lên màn hình; After Effects có hiệu ứng Write-on trong nhóm Generate, và cách phổ…

Chroma key trong CapCut là tính năng xoá một màu nền (thường xanh lá hoặc xanh dương) khỏi video để ghép người hay vật lên nền khác.

Thay đổi tiêu cự ống kính để phóng to hoặc thu nhỏ chủ thể trong khi máy quay đứng yên; trong dựng cũng là phóng to khung hình bằng Scale.